لقمان
مکي – تعداد آيه34
الم(1)
اين آيات [ با عظمتِ ] كتاب محكم و استوار است ،(2)
كه سراسر هدايت و رحمتى است براى نيكوكاران .(3)
همانان كه نماز را برپا مي دارند و زكات مي دهند و به آخرت يقين دارند .(4)
اينانند كه از سوى پروردگارشان بر بلنداى هدايتند ، و اينانند كه رستگارند ،(5)
و برخى از مردم اند كه افسانه هاى بيهوده و سخنان ياوه و سرگرم كننده را مي خرند تا از روى نادانى و بى دانشى [ مردم را ] از راه خدا گمراه كنند و آن را به مسخره بگيرند ; اينانند كه براى آنان عذابى خواركننده خواهد بود .(6)
چون آيات ما بر او خوانده شود متكبرانه روى برمي گرداند ، گويى آنها را نشنيده است ، انگار در دو گوشش سنگينى است ، پس او را به عذابى دردناك مژده ده ;(7)
و يقيناً كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده اند ، براى آنان بهشت هاى پرنعمت خواهد بود ،(8)
كه در آنجا جاودانه اند ; خدا وعده كرده است وعده اى به حقّ و درست ، و او تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(9)
آسمان ها را بدون ستون هايى كه آنها را ببينند ، آفريده و در زمين كوه هايى استوار افكنده است تا شما را نلرزاند و به اضطراب نيندازد ، و در آن از هر جنبنده اى پراكنده كرده است ، و از آسمان آبى نازل كرديم پس [ به وسيله آن ] از هر نوع گياه نيكو و با ارزش در آن رويانديم .(10)
اين است آفرينش خدا . پس به من نشان دهيد آنها كه غير اويند [ و شما به عنوان معبود برگزيده ايد ] چه چيزى آفريده اند ؟ [ آنها چيزى نيافريده اند ]بلكه ستمكاران در گمراهى آشكارى هستند .(11)
و به راستى ما به لقمان حكمت عطا كرديم كه نسبت به خدا سپاس گزار و شاكر باش و هركه سپاس گزارد تنها به سود خود سپاس مي گزارد ، و هركه ناسپاسى كند [ به خدا زيان نمي زند ، زيرا ] خدا بى نياز و ستوده است .(12)
و [ ياد كن ] هنگامي كه لقمان به پسرش در حالى كه او را موعظه مي كرد ، گفت : پسركم ! به خدا شرك نورز ، بى ترديد شرك ستمي بزرگ است .(13)
و انسان را درباره پدر و مادرش سفارش كرديم ، مادرش به او حامله شد [ در حالى كه ] سستى به روى سستى [ به او دست مي داد ]و باز گرفتنش [ از شير ] در دو سال است [ و سفارش كرديم ] كه براى من و پدر و مادرت سپاس گزارى كن ; بازگشت [ همه ] فقط به سوى من است .(14)
و اگر آن دو نفر تلاش كنند تا بر پايه جهالت و نادانى [ و بدون معرفت و دانش كه روشنگر حقايق است ] چيزى را شريك من قرار دهى ، از آنان اطاعت مكن ; ولى در دنيا با آن دو نفر به شيوه اى پسنديده معاشرت كن و راه كسى را پيروى كن كه [ با توبه و ايمان و اخلاص ] به من بازگشته است ; سپس بازگشت شما فقط به سوى من است ، پس شما را از آنچه انجام مي داديد ، آگاه مي كنم .(15)
پسركم ! اگر عمل هموزن دانه خردلى و در درون سنگى يا در آسمان ها يا در دل زمين باشد ، خدا آن را [ در قيامت براى حسابرسى ] مي آورد ; يقيناً خدا لطيف و آگاه است .(16)
پسركم ! نماز را برپا دار و مردم را به كار پسنديده وادار و از كار زشت بازدار و بر آنچه [ از مشكلات و سختى ها ] به تو مي رسد شكيبايى كن ، كه اينها از امورى است كه ملازمت بر آن از واجبات است .(17)
متكبرانه روى از مردم برمگردان ، و در زمين با ناز و غرور راه مرو ، همانا خدا هيچ خودپسند فخرفروش را دوست ندارد .(18)
و در راه رفتنت ميانه رو باش ، و از صدايت بكاه كه بى ترديد ناپسندترين صداها صداى خران است .(19)
آيا ندانسته ايد كه خدا آنچه را در آسمان ها و آنچه را در زمين است ، مسخّر و رام شما كرده ، و نعمت هاى آشكار و نهانش را بر شما فراوان و كامل ارزانى داشته ، و برخى از مردم اند كه همواره بدون هيچ دانشى [ بلكه از روى جهل و نادانى ]و بدون هيچ هدايتى و هيچ كتاب روشنى درباره خدا مي ادله و ستيز مي كنند .(20)
و چون به آنان گويند : از آنچه خدا نازل كرده است ، پيروى كنيد ، مي گويند : [ پيروى نمي كنيم ] بلكه ما از آنچه پدرانمان را بر آن يافته ايم ، پيروى مي كنيم . آيا [ كوركورانه از گذشتگان پيروى مي كنند ] و هرچند كه شيطان آنان را با اين پيروى به عذاب فروزان دعوت كند ؟ !(21)
و هركس همه وجود خود را به سوى خدا كند در حالى كه نيكوكار باشد بى ترديد به محكم ترين دستگيره چنگ زده است ; و سرانجام و عاقبت همه كارها فقط به سوى خداست .(22)
و هركس كفر ورزد ، كفرش تو را اندوهگين نسازد ; بازگشت آنان فقط به سوى ماست ، پس آنان را از آنچه انجام داده اند آگاه مي كنيم ; يقيناً خدا به نيّات و اسرار سينه ها داناست .(23)
اندكى [ از نعمت هاى مادى ] برخوردارشان مي كنيم ، سپس آنان را [ به وارد شدن ] در عذابى سخت ناچار مي كنيم ،(24)
و اگر از آنان بپرسى : چه كسى آسمان ها و زمين را آفريده است ؟ قطعاً مي گويند : خدا . بگو : همه ستايش ها ويژه خداست [ آيا درك مي كنند كه همه امور به دست خداست ؟ نه ] بلكه بيشترشان معرفت و دانش ندارند ;(25)
آنچه در آسمان ها و زمين است ، فقط در سيطره مالكيّت و فرمانروايى خداست ; يقيناً خدا همان بى نياز و ستوده است .(26)
اگر [ براى نوشتن و ثبت كردن كلمات خدا كه در حقيقت مخلوقات او هستند ] آنچه درخت در زمين است قلم باشد و دريا [ مركب ] و هفت درياى ديگر آن را پس از پايان يافتنش مدد رسانند ، كلمات خدا پايان نپذيرد ; يقيناً خدا تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(27)
آفريدن شما و برانگيختنتان [ براى ما ]جز مانند [ آفريدن و برانگيختن ] يك تن نيست; يقيناً خدا شنوا و بيناست .(28)
آيا ندانسته اى كه خدا شب را در روز فرو مي برد و روز را در شب فرو مي برد ، و خورشيد و ماه را مسخّر و رام كرده است كه هر كدام تا مدتى معين روانند ; و يقيناً خدا به آنچه انجام مي دهيد ، آگاه است .(29)
اين [ آفريده هاى شگفت و اين تغييرات و تحولات ] دليل بر اين است كه خدا فقط حق است و آنچه به جاى او مي پرستند باطل است ، و بى ترديد خدا همان والا مرتبه و بزرگ است .(30)
آيا ندانسته اى كه كشتى ها به سبب نعمت هاى خدا [ چون باد ، هوا و ديگر عوامل ] در دريا روانند تا خدا برخى از نشانه هاى قدرت خود را به شما نشان دهد ; بى ترديد در اين [ واقعيت ] براى هر شكيباى سپاس گزارى نشانه هايى [ از توحيد ، قدرت و ربوبيت خدا ] ست .(31)
و چون آنان را [ در دريا ] موجى [ به دنبال موجى ] مانند ابرهاى سايه انداز فرو پوشد ، خدا را در حالى كه ايمان و عبادت را براى او [ از هرگونه شركى ] خالص مي كنند ، مي خوانند ، و زمانى كه آنان را به خشكى مي رساند برخى از آنان به راه ميانه و معتدل [ كه راه توحيد است ] مي روند [ و برخى پيمان مي شكنند ] و آيات ما را جز هر پيمان شكن خائن و كفر پيشه اى انكار نمي كند .(32)
اى مردم ! از پروردگارتان پروا كنيد ، و بترسيد از روزى كه هيچ پدرى چيزى [ از عذاب دوزخ را ] از فرزندش دفع نمي كند ، و نه هيچ فرزندى دفع كننده چيزى از [ عذاب ] پدر خويش است . بى ترديد وعده خدا حق است ، پس زندگى دنيا شما را نفريبد ، و مبادا شيطان شما را به [ كرم و رحمت ] خدا مغرور كند .(33)
يقيناً خداست كه دانش قيامت فقط نزد اوست ، و [ تنها او ]باران را نازل مي كند ، و [ اوضاع و احوال ] آنچه را در رحم هاست مي داند ; و هيچ كس نمي داند فردا چه چيزى [ از خير و شر ] به دست مي آورد ، و هيچ كس نمي داند در چه سرزمينى مي ميرد ; بى ترديد خدا دانا و آگاه است .(34)
