اشاره: هرچه اسلام در جامعه امروزی جهان پیشرفت می کند خطرات بیشتری آنرا تهدید می کند لذا باید دائما درحال شناخت نقاط قوت و جبران ضعف ها و شناخت برنامه های دشمن باشیم. مسلما این امر احتیاج به مطالعات میدانی و نظری دارد. قبل از اقدام به کسب تجربیات میدانی، می توانیم از تجربیات میدانی و تحقیقی دیگر افرادی که در این زمینه زحمت کشیده اند استفاده کینم لذا کتابهایی که برای شروع می تواند به ما نگاهی جدی و واقعی از جهان اسلام را به ما عرضه کند، معرفی خواهیم کرد. در این مجال هشت کتاب که می تواند به ما کمک کند تا نقاط ضعف و قوت دشمن را بشناسیم به علاقه مندان معرفی شده است.
۱– «جهان اسلام و خیزش آگاهی»
مولف: دکتر مظفر اقبال (اندیشمند مسلمان پاکستانی مقیم کانادا و رئیس مرکز اسلام و علوم کانادا)
این کتاب از یک مقدمه و زندگینامه و همچنین ۲۰ گفتار و گفتگو و مقاله از دکتر مظفر اقبال تشکیل شده است. عناوین گفتارها و مقالات این کتاب عبارتند از: ریشه ها، بنیادها و تاریخ نهضت جهانی اسلام، منشاء ناپلئونی دو قرن ظلم به مسلمانان، جهان اسلام و روشنفکران غربگرا، دستورالعملی برای جوامع مسلمان، اشتهای بی پایان آمریکا برای خونریزی، تجربه تأسیس حکومت اسلامی از مدینه النبی تا دوران معاصر، خیزش آگاهی، سرمایه اجتماعی جهان اسلام و آینده، انقلاب اسلامی ایران امید همه مسلمانان جهان است، اسلامی سازی علوم؛ چهار نگرش اسلامی برای توسعه مدرنیته اسلامی، اسلام و علم: پاسخ به رویکردی نادرست، آیا تکنولوژى هویت اسلامى را به مخاطره انداخته است؟، طب اسلامی، سنت شفای روحانی، عدالت و قدرت و منابع پایدار و جاودان قدرت در برابر تروریسم
۲- «اسلام، دین بیداری»
مولف: محمدالعاصی (رییس مرکز تعلیمات اسلامی آمریکا)
این کتاب از ۳ فصل و دو پیوست تشکیل شده است. فصل اول به انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) و ایران می پردازد و در فصل دوم جهان اسلام؛ فرصت ها و تهدیدها بیان می شود. فصل سوم نیز به اسلام در آمریکا و سیاست های دولت آمریکا می پردازد و در بخش پیوست هم ابتدا چند و چونی درباره نخستین تفسیر قرآن به زبان انگلیسی از سوی نویسنده می پردازد و سپس گزارشی از فعالیت سابق این اندیشمند به عنوان امام جمعه سابق واشنگتن دی سی بیان می شود
۳-مسائل توسعه جهان اسلام
مولف: سعید میرترابی
کتاب حاضر، ابعاد گوناگون توسعه در کشورهای اسلامی را می کاود. این اثر در راستای تلاش برای تولید متون بین رشته ای در حوزه مطالعات اسلام و علوم سیاسی تهیه شده است و می کوشد مهم ترین ویژگی های کشورهایی را که اکثریت جمعیت آن ها را مسلمان تشکیل می دهند، در حوزه های مختلف توسعه سیاسی و اقتصادی بررسی کند. نخستین فصل از فصول هفت گانه این اثر، «مباحث نظری درباره پیوند دین و توسعه اقصادی» را می کاود.
نویسنده در فصل بعدی، «پیشینه تاریخی و ویژگی های امروزی جهان اسلام» و در فصل سوم «سیاست در کشورهای اسلامی» را بررسی می کند. «اقتصاد در کشورهای اسلامی» و «همگرایی و واگرایی در جهان اسلام» به ترتیب در دو فصل بعدی ارزیابی می شوند. مخاطبان در فصل ششم «مطالعات موردی درباره توسعه کشورهای اسلامی (مالزی و ترکیه)» را می خوانند و در فصل آخر، «جمع بندی و نتیجه گیری» از فصول این نوشتار جای دارد.
نویسنده اثر همچنین جداول مقایسه ای شاخص های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، بهداشتی، منابع توسعه انسانی کشورهای جهان اسلام با جهان در حال توسعه و جهان پیشرفته را نیز برای تبیین بهتر مطالب ترسیم و تشریح کرده است. با توجه به این که اطلاعات دقیق و قابل اتکای چندانی درباره مسایل و موقعیت های توسعه ای کشورهای اسلامی در دسترس علاقه مندان نیست.
این اثر می کوشد مجموعه ای از داده های توصیفی را درباره ابعاد مختلف توسعه در کشورهای اسلامی به شکلی منظم و دسته بندی شده به مخاطبان ارایه کند. فصل آخر کتاب «مسائل توسعه جهان اسلام» به زمینه های همگرایی در جهان اسلام، فرصت ها و موانع پیش روی آن توجه دارد و مباحث مرتبط با آن را دربرگیرنده مجموعه ای از راه کارها برای ارتقای سطح همکاری میان کشورهای حوزه جهان اسلام می داند.
۴– میراث عظیم و امت خفته
مولف: دکتر مظفر اقبال (رئیس مرکز اسلام و علوم کانادا)
اندیشمند و منتقد اجتماعی- سیاسی پاکستانی از جمله نویسندگانی است که با نگارش مقالات و کتابهای متعدد به خصوص در رابطه با اسلام و سنت عقلانی در اسلام از جمله سنت علمی اسلام، نقش به سزایی در آگاهی بخشی مسلمانان داشته است. دکتر اقبال که بنیان گذار و رئیس مرکز اسلام و علوم» کاناداست، در رشته شیمی از دانشگاه «ساسکاچوان» کانادا به اخذ مدرک دکترا نایل شد.
دکتر اقبال از سال ۱۹۷۹ به کانادا نقل مکان کرد و از آن زمان تاکنون در سمتهای پژوهشی و دانشگاهی در دانشگاههای ویسکانسین، مدیسون، مک گیل و ساسکاچوان به فعالیت پرداخته است. او همچنین بنیان گذار و سردبیر مجله «اسلام و علوم»؛ نشریه ای بین المللی در زمینه دیدگاههای اسلامی درباره علوم است. دکتر اقبال افزون بر پژوهش هایش در باب فرهنگ اسلامی، دستی در ادبیات و داستان نویسی هم دارد که بیشتر آنها در نشریات ادبی پاکستان، کانادا و آمریکا به چاپ رسیده است. وی در این کتاب به بررسی وضعیت کنونی جهان اسلام پرداخته است.
۵– جهان اسلام و چالش های معاصر
مولف: محمدمهدی آصفی
کتاب حاضر به بررسی مهمترین مشکلات جهان اسلام، علل وقوع این مشکلات و نیز راهکارهای مواجهه با این مشکلات پرداخته است. در این اثر به تجزیه و تحلیل
برخی از افراطی گری ها و گسترش تروریسم در کشورهای اسلامی پرداخته شده و مشکلاتی همچون: اشغال فلسطین توسط اسرائیل، اشغال برخی از کشورهای اسلامی مانند عراق و افغانستان توسط آمریکا و مسأله جهانی شدن و تبعات منفی این چالش ها برای کشورهای اسلامی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و اختلافات کشورهای مسلمان و عدم اتحاد و همدلی آنان نسبت به هم نیز مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته است.
نویسنده راهکارهای رویارویی با چالش های فوق را بیان کرده و برخی از برنامه های لازم برای روبرو شدن با انواع فتنه ها را بررسی نموده و بر لزوم گفتمان سیاسی و دینی امت اسلامی با هم و خردورزی و منطقی بودن تصمیمات آنان در زمینه های سیاسی و بین المللی تأکید ورزیده است.
وی به کشورهای اسلامی توصیه نموده است که باید تعریف دقیقی از مفاهیم اسلامی داشته باشیم و سوء تفاهم ها را از بین برده و برای مواجهه با یک دشمن مشترک و قوی نیروهای خود را متمرکز کنیم.
وی اجتماع مؤمنان را موجب خیر و برکت و نزول رحمت الهی دانسته و تفرقه و اختلاف را سرچشمه همه مشکلات مسلمانان عنوان کرده است
۶-کاستیها و بایسته های فرهنگی جهان اسلام
مولف: سید محمدجواد شوشتری
این کتاب گزارشی از نظرات اندیشمندانی است که درکنفرانس های سازمان کنفرانس اسلامی شرکت داشته اند. به این دیدگاه ها درسه فصل با موضوعات: ۱-تاریخچه وتاسیس سازمان ۲- سازمان وفعالیت های فرهنگی ۳-سازمان و چالشهای فرهنگی فراروی جهان اسلام، پرداخته است.
۷-سرزمین اسلام؛ شناخت کشورهای اسلامی و نواحی مسلمان نشین
مولف :غلامرضا گلی زواره
قلمرو جهان اسلام از اندونزی در اقیانوس آرام تا سنگال در کرانه شرقی اقیانوس اطلس امتداد دارد و سرزمین های گوناگونی را در بر می گیرد که بر مناره های مساجدشان بانگ روح افزای اذان بلند است. هم چنین نواحی مسلمان نشین بسیاری وجود دارد که در کشورهای غیر مسلمان واقع شده اند. کتاب شناخت کشورهای اسلامی و نواحی مسلمان نشین جهان پژوهش و بررسی اجمالی درباره ی اقالیم قبله و معرفی ویژگی های جغرافیایی و فرهنگی، اجتماعی آن است.
۸-فرهنگ وتمدن اسلامی
مولف: دکترعلی اکبر ولایتی
این کتاب که براساس سرفصل درس تاریخ و تمدن اسلامی نگاشته شده است، درصدد است تا با ارائه گزارشی مستند و متقن از نحوه شکل گیری تمدن اسلامی و فراز و فرودهای آن – که برپایه منطقی قابل درک و بیان شدنی استوار است – زمینه های بیداری، خودباوری و خیزش در میان دانشجویان و دیگر نسل های فرهیخته کشور را فراهم آورد.
