قاضی محمد سعید العشماوی، روشنفکری مصری است که می‌کوشد تا رویکردی امروزی از متون دینی را ارائه کند. او به موضوعات چالش برانگیزی همچون جهاد و حجاب وارد شده و تفاسیر متفاوتی را عرضه کرده است.
وی از منتقدان اصلی برداشت‌های سیاسی و حقوقی از متون دینی است. معتقد است که متون دینی، می‌باید اخلاق و معنویت را برای انسان به ارمغان آورند و هرگونه رویکرد سیاسی، سبب انحراف از روح کلام وحی است.
العشماوی در عبارتی کلیدی عنوان می‌کند که “خداوند می‌خواست که اسلام دین باشد، اما آدمها از آن سیاست ساختند”. او با همین مبنا است که میان “فقه” و “شریعت” نیز تمایز می‌نهد.
«دین آنلاین» در این پرونده به پاره‌ای از آراء این نواندیش مصری اشاره کرده است.
قاضی عشماوی؛ تمام قامت علیه اسلام سیاسی/ سیدهادی طباطبایی
کتاب اسلام‌گرایی یا اسلام؟ مانیفست محمد سعید العشماوی/ محسن زارعی
تمایز میان شریعت و فقه از منظر محمد سعید العشماوی/ ویلیام شپارد/ ترجمه: فاطمه خلیفه قلی
