نام : علیرضا
نام خانوادگی : اعرافی
کشور : ایران
استان : یزد
تخصص : فقه و اصول، فلسفه، علوم تربیتی
زندگینامه:
آيت الله دكتر علیرضا اعرافی در سال 1338 در شهر میبد (محله شهیدیه) واقع در استان یزد در میان خانوادهای اهل علم و با تقوا به دنیا آمد. پدرش آیت الله محمد ابراهیم اعرافی از علمای مشهور آن دیار و از دوستان نزدیک امام خمینی (ره) بود که نقش بسزایی در بیداری مردم میبد و یزد ایفا کرد. آن عالم وارسته سالها قبل از انقلاب اسلامی نماز جمعه بر پا میکرد و خود، با سلاح در آن خطبه میخواند. مادر استاد اعرافی نیز از زنان پاکدامن و مؤمن روزگار بود و از فرزندان آیت الله شیخ کاظم افضلی اردکانی (ره) به شمار میآمد.
استاد اعرافی تحصیلات کلاسیک خود را در دیار خود آغاز کرد. او پس از خواندن مقداری از دروس ادبیات، در سال 1349 به قم آمد و همان جا تحصیلات دوره ابتدایی خود را تکمیل کرد و همزمان دروس حوزه خود را آغاز نمود، و به سرعت دروس دوره مقدمات و سطح را به پایان رسانید؛ به گونهای که در سال 1356 به درس خارج بزرگان قم راه یافت. او در طی این سالها از شرکت در دروس فلسفی نیز باز نماند و آن دروس را نیز به حد کمال فرا گرفت و نیز در درس اخلاق استادان خود حضور جدّی داشت.
او در ضمن تحصیل دروس حوزوی زبانهای عربی و انگلیسی را فرا گرفت و از مطالعات در رشتههای ریاضی و فلسفه غرب نیز باز نماند و بسیاری از کتب را که در آن روزگار در حوزه متداول نبود، فرا گرفت و در دوره تعلیم و تربیت دفتر همکاری حوزه و دانشگاه (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه) شرکت کرد و در تعطیلات به مباحثه تفسیر المیزان و شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید پرداخت.
استاد اعرافی در سالهای تحصیل خود به محضر عالمان بسیار شرفیاب شد. او که در تفسیر شاگرد آیت الله مشکینی (ره) و در هیئت شاگرد استاد حسن زاده آملی بود، کتابهای فلسفتنا و اقتصادنا نوشته شهید صدر (ره) را نزد آیت الله سید کاظم حائری فرا گرفت. در درس خارج فقه و اصول شاگرد استادانی چون آیت الله العظمی حاج شیخ مرتضی حائری (ره)، آیت الله العظمی فاضل لنکرانی (ره)، آیت الله العظمی وحید خراسانی، آیت الله العظمی جواد تبریزی (ره)، آیت الله العظمی مکارم شیرازی و آیت الله العظمی شبیری زنجانی بود. او دروس اسفار اربعه، برهان شفا، فصوص الحکم و تمهید القواعد را نزد آیت الله جوادی آملی و بخشی از اسفار را نزد آیت الله شهید مطهری (ره) آموخته و در زمینه فلسفه از آیت الله مصباح یزدی بهرههای بسیار برد.
استاد اعرافی در سالهای تحصیل خود با استادان و فضلای بسیار رابطه دوستی داشت و دروس پیش آموخته را مباحثه میکرد که از جمله آنان حجةالاسلام والمسلمین محمدعلی مدرسی یزدی، حجةالاسلام والمسلمین محمدکاظم بهرامی، حجةالاسلام والمسلمین علی نقی فقیهی، حجةالاسلام والمسلمین محمد بهشتی را میتوان نام برد.
حجةالاسلام والمسلمین اعرافی، در سالهای عمر خود فعالیتهای بسیاری را در زمینه علم و فرهنگ به انجام رسانده است. او بسیاری از کتب دوره سطح را بارها تدریس کرده و سالها به تدریس اسفار اربعه و خارج فقه قضا و تربیت (فقه التربیة) اشتغال داشته است. ویژگی تدریس او نوآوری و تطبیق مباحث موجود در کتب قدما با مبانی امروزین علوم است.
او کتابهای بسیاری در زمینه علوم تربیتی به چاپ رسانده است که از جمله آنان میتوان به کتاب «فلسفه تعلیم و تربیت» اشاره کرد.
استاد اعرافی از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون در مسؤولیتهای مهمی ایفای نقش کرده است. استاد اعرافی سالها در دانشگاههای سراسر کشور و مؤسسات وابسته به آموزش عالی تدریس داشته و از این رهگذر شاگردان خوبی را تربیت کرده است. در سالهای عمر خود تا به امروز در عرصه سیاست فعالیتهای بسیاری را به منصه ظهور نهاده است. او که فرزند پدری عالم و مجاهد بود همواره با نهضت امام(ره) همراه بود فعالیتهای سیاسی نیز داشته و به تحقق آرمانهای انقلاب کمک شایانی نموده است.
او در سال 1371 با حکم مقام معظم رهبری به امامت جمعه شهر میبد برگزیده شد. استاد اعرافی در سالهای دفاع مقدس، بارها در جبههها حضور یافت و مشوق رزمندگان اسلام بود او هم اکنون از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم است و به تدریس اشتغال دارد.
همکاری با مراکز:
1ـ دبیرخانه دین پژوهان کشور
2ـ رياست جامعةالمصطفی العالمیه و عضويت در هيئت امناي آن؛
3ـ عضويت در شوراي فرهنگ عمومي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛
4ـ رياست پژوهشكاه حوزه و دانشگاه قم؛
5ـ مديريت گروه علوم تربيتي مؤسسه امام خميني (ره)؛
6ـ عضويت در هيئت امناي مؤسسه بين المللي هدي؛
7ـ معاونت پژوهشي حوزه علميه قم؛
8ـ رياست هيئت امناي دانشكدة علوم قرآني ميبد؛
9ـ عضويت در كنگرة دين پژوهان كشور؛
10ـ مدير مسؤولي فصلنامههاي «حوزه و دانشگاه»، «جستار اقتصادي» و «تربيت اسلامي»؛
11ـ عضويت در هيئت امناي دفتر تبليغات حوزه علميه قم؛
12ـ عضويت در شوراي پژوهشهاي علمي كشور؛
13ـ عضويت در هيئت امناي مركز جهاني و سازمان مدارس خارج از كشور
14_ عضويت در شوراي فرهنگي ـ اجتماعي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري؛
استاد اعرافي سالها در دانشگاههاي سراسر كشور و مؤسسات وابسته به آموزش عالي تدريس داشته و از اين رهگذر شاگردان خوبي را تربيت كرده است.
کتابها :
آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن
آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن (جلد سوم)
آرای تربیتی متفکران مسلمان
اهداف تعلیم و تربیت
تقریرات درس اصول فاضل و جواد تبریزی
درآمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی (2): اهداف تربیت از دیدگاه اسلام
درآمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی: فلسفه تعلیم و تربیت
فقه تربیتی: تعلم (1) (جلد دوم)
فقه تربیتی: کلیات
فلسفه تعلیم و تربیت
مقالات :
آرامش روان از منظر اسلام
آسیب شناسی،روش شناختی و راه حل ها
بازسازی نظام تعلیم و تربیت اسلامی
پژوهش در حوزه: روش شناختی و راه حل ها
پژوهشهای حوزوی، ظرافتها و چالشها
تأملات و اقتراحاتی در باب اسلامی کردن دانشگاهها
تعلیم و تربیت از دیدگاه ابن خلدون
حدود آزادی بیان
حوزه و دانشگاه و اقتضائات همگرائی
روابط عمومی و ارزش ها
روش شناسی استنباط آموزه های تربیتی در آینه سیره و کلام امام علی (ع)
روش های استنباط آداب تعلیم و تربیت
طرحی در باب مفاهیم و مضامین روان شناختی اسلام
مفهوم شناسى مشاوره دینى
مناسبات علم و دین
مناسبات علم و دین (2)
ن و القلم و ما یسطرون
نقد و بررسى وحدت حوزه و دانشگاه
نقد و بررسى وحدت حوزه و دانشگاه در دو دهه اخیر
گاهی به کارنامه دفتر
نگرش به حکومت و مدیریت از منظر امام علی (ع)
وحدت حوزه و دانشگاه، «هست»ها و «باید»ها/ گفت و گو
وحدت حوزه و دانشگاه، بیم ها و امیدها
