رییس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: حوزه علمیه قم و مراکز علمی ما باید بخشی از مطالعات خود را به “پژوهش شناسی بین المللی”، “میزان شناسي تاثیرگذاری حوزه بر بیرون ” و “میزان شناسي تاثیرپذیری از بیرون ” و “مناسبات شناسي امت ” معطوف نماید.
|
حجت الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در نشستی علمی بایسته های پژوهش در عرصه بین المللی ادیان و مذاهب در دبیرخانه دین پژوهان قم افزود: تا زمانی که بخشی از مطالعه در حوزه علمیه معطوف به این محورهای پژوهشی و واقعیت های بین المللی نباشد، پژوهش ما با چالش ها و مشکلاتی مواجه است. استاد حوزه علمیه قم اظهار داشت: باید مطالعاتی را انجام دهیم که که پژوهش در برخی کشورها با چه روشی انجام مي شود. و ي گفت: اگر پژوهش ما به جای پرداختن به مسائل جدید و اساسی، به موضوعات روزمره و کهنه سرگرم شود از قافله پیشرفت عقب خواهد ماند و به نوعی به انزوای شکننده دچار خواهد شد. حجت الاسلام والمسلمین مبلغی همچنین گفت لازم است موضوعاتی مانند “مسائل با اولویت و پر حساسیت بین المللی” ، “شیوه مطالعات جمعی و اداره کنفرانس ها در جهان” (خصوصا در حوزه های چند رشته ای)، “شیوه آمیخته سازی دانش های هم افق همچون فقه و حقوق” ، شیوه “تداوم بخشی عمق گرایانه به مطالعات“. در دستور کار پژوهش قرار گیرد. وي با اشاره به این که موضوعات فوق بایسته برای پژوهش هستند، گفت: اگر بدون توجه به حساسیت های بین المللی به سمت پژوهش برویم نتیجه این می شود که یا به سمت موضوعات کهن پیش برویم که نیاز امروز جوانان ما نیست و یا اینکه دچار یک اختلال در رعایت نظام اولویت بندی نسبت به موضوعات بگردیم. وی با اشاره به اصالت روش علوم در حوزه گفت: در عین حال باید به صورت روشمند دنبال رصد روش هایی باشیم که در برخی کشورها در زمینه پژوهش به کار گرفته شده است. وی گفت: اگر به روش مطالعه و پژوهش در دنیای امروز آشنا نباشیم، نمی توانیم حرف آنها را بفهمیم و در نتیجه با آن ها گفتگو کنیم. رییس دانشگاه مذاهب اسلامی همچنین گفت: “اولویت پژوهی” و “حساسیت پژوهی” دو مقوله مهم هستند که باید از تجربیات موجود در فضاهای علمی در کشورهای دیگر بهره بگیریم. وی ادامه داد متاسفانه برخی از موضوعات که در برخی مراکز به عنوان اولویت قرار می گیرد نتیجه خاصی برای جامعه در بر ندارد و بیشتر اندیشه بافی انتزاعی است. حجت الاسلام والمسلمین مبلغی اظهار داشت: ما هم باید مطالعه مستقل داشته باشیم و هم سراغ تجربه دیگران برویم، البته به آن معنا نیست که محتواها را از آنها دریافت کنیم، استفاده از تجربه و آشنایی با شیوه و روش مطالعاتی چیز دیگری است. حجت الاسلام والمسلمین مبلغی گفت: باید ما میزان تاثیرگذاری که بر بیرون داریم را بشناسیم وقتی جهان امروز، بازتاب فکر، تاثیر و نگاه دیگران را نشناسیم به سمت ادبیات کم تاثیر و منفعل می رویم، آشنایی با ظرفیت خود در فضای بین الملل در نوع ادبیات، گفت و گو، تعامل ومطالعات ما تاثیر می گذارد. وی ادامه داد: جهان امروز خواه ناخواه یک مجموعه به هم پیوسته و شبکه ای است به گونه ای که وقتی یک مقوله در جایی اتفاق می افتد محدود به آن مکان خاص نیست بلکه سایر جاها را تحت تاثیر قرار می دهد بنابراین ما باید نسبت به مسائلی که از بیرون روی ما تاثیر می گذارند نیز مطالعات دقیقی داشته باشیم. وی اظهار داشت: باید بخشی از مطالعات حوزه علمیه معطوف به این باشد که چه تاثیراتی و در چه حوزه هایی از طرف ما گذاشته شده است و به عبارت دیگر چه موضوعات جهانی و بین المللی بیشترین تاثیر را از فضای فکری ما دارند تا از خاستگاه دین برای این مباحث برنامه مطالعاتی داشته باشیم. وی به عنوان نمونه گفت: موضوع حقوق بشر در نگاه افکار عمومی یک موضوع خاص است اگر ما از نگاه دینی به حقوق بشر نپردازیم، حقوق بشر اسلامی را به فضای برزخی فرستاده ایم و به حال خود کرده ایم. حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با اشاره به این که موضوع مناسبات از مهمترین محورهای پژوهشی بین المللی است و باید در ارتباط با مناسبات “الگوی مناسبات شیعه و سنی”،”الگوی مناسبات دینی با ادیان دیگر”و “الگوی مناسبات انسانی” مطالعات خاصی صورت گیرد. ما اندیشمندان بزرگی در حوزه علمیه قم داریم که در این زمینه می توانند فعالیت های خوبی داشته باشند. وی ادامه داد: فقدان یک الگوی مناسباتی میان شیعه و سنی زمینه را برای بروز تنش ها و اختلافات فراهم می کند و باید این مناسبات از خاستگاه فقه و بر اساس عقلانیت و واقعیت های اجتماعی تعریف شود، حوزه باید ذهنیت های جهان اسلام را شناسایی و مطالعات پژوهشی خود را در مسیر پاسخگویی به نیازها، سوق دهد، اگر ذهنیت ها را به صورت دقیق نشناسیم ممکن است حرف ها، پاسخ عکس دهد. وی با اشاره به خدمات آیت الله بروجردی در مساله تقریب میان مذاهب اسلامی گفت: آیت الله بروجردی عمق مناسبات شیعه و سنی را درک و وضعیت آن روزهای جهان اسلام را به خوبی مدیریت کردند. |
