نقش ادیان در تحقق عدالت و صلح از دیدگاه اسلام و مسیحیت

همایش نقش ادیان در تحقق عدالت و صلح از دیدگاه اسلام و مسیحیت به همت معاونت بین الملل حوزه های علمیه، عصر شنبه 17 بهمن ماه 4 در سالن همایش‌های مرکز فقهی ائمه اطهار قم برگزار شد.

در این همایش که با حضور طلاب و فضلای حوزه علمیه برگزار شد، کاردینال پیتر تورکسن وزیر عدالت و صلح واتیکان، آیت‌الله مقتدایی دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه سخنرانی کردند و از دو کتاب ترجمه شده به زبان ایتالیایی و ارمنی رونمایی شد. 

کاردینال پیترتورکسون وزیر عدالت و صلح واتیکان در این همایش گفت: به عنوان مسئول دفتر شورای پاپی واتیکان در این همایش شرکت کرده ام. 

وی به سفر دکتر روحانی رئیس جمهوری ایران به روم اشاره کرد و اظهار داشت: این سفر آن قدر اهمیت داشته که همه پایگاههای خبری دنیا آن را بازتاب دادند و آن دیدار را مایه امید برای همه در جهت برقراری صلح و عدالت خواندند.

این کاردینال مسیحیت افزود: اسلام و مسیحیت دو دین آسمانی هستند که نقش مهمی در تثبیت صلح جهانی دارند؛ به دنبال ملاقاتی که رئیس جمهور اسلامی ایران با پاپ داشت، تمام رسانه های جهان آن را بازتاب دادند و این دیدار امیدی برای رسیدن به صلح جهانی ایجاد کرد.

وی خاطرنشان کرد: امروز در شهر مقدس قم با زیارت حرم حضرت معصومه(س) و اماکن مذهبی اسلامی به یاد مظاهر اسلام شیعی افتادم که این بناها تداعی کننده صلح و آرامش برای همه جهان با نگاه اسلام شیعی بود.

وی افزود: از آنجا که اکثر ساکنان زمین را پیروان ادیان آسمانی تشکیل می دهند، باید برای رسیدن به آرمان های مشترک برای حفاظت از بشریت، ساکنان این کره و محیط زیست تلاش های بیشتری انجام شود.

پیترتورکسون خاطرنشان کرد: شهر قم، با داشتن معماری های اسلامی، هر بیننده ای را به یاد نظم الهی و آسمانی می اندازد؛ در دهه 60 میلادی و زمانی که جنگ سرد بحران خود را پشت سر می گذاشت، آمریکا و کوبا درگیر یک جنگ بودند، ولی پاپ در آن زمان گفت این چالش ها زمانی برطرف می شود که همدیگر را به رسمیت بشناسیم.

این کاردینال مسیحیت افزود: از دهه 60 جهان با خطر جنگ اتمی روبرو بود و آن زمان از عالمان ادیان خواسته می شود فکری برای این بحران انجام دهند، ولی امروز جهان با چالش های جدیدی روبرو است که خطر آن کمتر از بمب اتمی نیست؛ گرسنگی، تجارت اعضای بدن انسان ها، فساد جنسی، همجنس گرایی، نابودی منابع طبیعی و سواستفاده های رنگارنگ، دوباره می طلبد که صاحبان ادیان، نقش تاریخی خود را به خوبی ایفا کنند.

وی خاطرنشان کرد: ادیان بزرگی که پیرو آن هستیم، یعنی اسلام، مسیحیت و یهودیت، احترام ویژه ای برای حضرت ابراهیم(ع) قائل هستند، زیرا ابلاغ کننده نظم الهی جهانی بود؛ قرآن، انجیل و تورات، کتاب های الهی هستند که همه دنیا را به نظم الهی فرا می خوانند.

رئیس شورای پاپی افزود: امروزه وقتی به محتوای کتاب آسمانی قرآن می نگریم، متوجه می شویم که خداوند با ربوبیت تکوینی و تشریعی خود بشر را به سمتی هدایت می کند که در روی کره زمین، خلیفه الله باشد که این خلیفه اللهی نیازمند رعایت نظم الهی است؛ حتی فرشتگان در مقابل این سمت و جایگاهی که خداوند به انسان داد، اعتراض داشتند.

پیترترکسون خاطرنشان کرد: در متن آسمانی انجیل نیز بحث آفرینش جهان، همراه با عمودهایی که می توانند حافظ نظم جهانی باشند مطرح شده است؛ دو عمود از این عمودها شامل صلح و عدالت است.

این کاردینال مسیحیت افزود: صلح و عدالت دو آرمانی هستند که انبیا به تحقق آن می اندیشیدند؛ انجیل چند ابزار را برای تحقق عدالت مطرح می کند که اولین آن، سخن گفتن از کرامت ذاتی انسان است؛ بازگشت به کرامت ذاتی یعنی اینکه خداوند ما را به گونه ای خلق کرده است که کسی نمی تواند آن را از ما بگیرد.

وی خاطرنشان کرد: کرامت ذاتی انسان ها نخستین معنی و سخت هسته ای است که می توان با تکیه بر آن صلح و عدالت را در زمین محقق کند؛ این کرامت با آفرینش بشریت به او هدیه داده شده و این کرامت نیز ما را این چنین برای این مساله گردهم جمع کرده است.

وی افزود: در این همایش گردهم آمده ایم تا در کنار هم برای کشف راه های همزیستی و تعامل با هم تلاش کنیم؛ وقتی خداوند ما را کریم آفریده است از ما هم می خواهد که زیست کریمانه داشته باشیم؛ حق زندگی و بهره وری از مواهب الهی، بهره وری از انرژی و رشد و احترام به حقوق دیگران که همان راه سعادت و عدالت  است از جمله تکریم هایی است که خداوند نسبت به انسان رواداشته است.

پیترترکسون خاطرنشان کرد: مولفه بعدی که در تحقق صلح و عدالت به آن نیازمندیم، دانش رابطه با خدا، همدیگر و رابطه با محیط زیست و مواهب الهی است؛ مهندسی و تنظیم این سه نوع رابطه همان نظم الهی است.

این کاردینال مسیحیت افزود: مهندسی و تنظیم روابط سه گانه ما پیش نیازهایی دارد که اساسی ترین پیش نیاز آن، عدالت گرایی و عدالت محوری است که باید جدی گرفته شود.

وی خاطرنشان کرد: همه ما در این کره زمین یک خانواده هستیم؛ خانواده ها زمانی در صلح زیست می کند که در تکاپوی رسیدن به مصلحت عمومی و همگانی باشد؛ این مصلحت یعنی حق دیگران را شناختن و عادلانه برخورد کردن.

پیترتورکسون افزود: مصلحت عمومی تامین برایند مصلحت فردی است که در اینجا باید به گونه ای مصالح را تامین کرد که  این تامین منافع دیگران را به خطر نیاندازد.

وی خاطرنشان کرد: از روز نخستن آفرینش خداوند ما را به عنوان یک خانواده آفرید شبکه برادری و همگرایی مهمترین چیزی بود که در این زمینه وجود داشت؛ تلاش برای استحکام این شبکه، چیزی جز تامین مصالح عامه برای بشر نیست و به همین دلیل باید به دنبال اتحاد خانوادگی ساکنان کره زمین باشیم.

این کاردینال مسیحی افزود: تمام آنچه که خداوند متعال به عنوان مواهب خلق کرده، حق همه انسان هاست و پایان جهانی سرنوشت آدمیان زمانی به خیر و نیکی می انجامد که حق بهره برداری از زمین و مواهب زمین به رسمیت شناخته شود و برخورد عادلانه ای از نعم الهی انجام شود و مصلحت عامه رعایت شود.

وی خاطرنشان کرد: دفتر حفاظت از صلح واتیکان، فعالیتی انجام می دهد که به دنبال کرامت انسانی ،مصلحت عامه، رعایت حقوق افراد، مواهب الهی برای همه و دیدن افراد به عنوان یک خانواده است، زیرا این عوامل را مهمترین عوامل برای رسیدن به صلح و عدالت می دانیم.

رئیس شورای پاپی افزود: چیزی که بشریت را در مقابل هم قرار داده و زندگی صلح آمیز آنها را به چالش کشیده، تبعیضاتی است که بین خود ایجاد کردیم، یکی از این تفاوت ها، تبعیض بین زن و مرد هستند؛ زن و مرد نسبت به هم تفاوتی ندارند و کرامت ذاتی انسان ها ربطی به جنیست آنها ندارد.

پیترترکسون خاطرنشان کرد: اگر خداوند ما را به عنوان برادران هم خلق کرده، آدم کشی و نسل کشی همان برادر کشی است؛ احترام به مصلحت عمومی به معنای رعایت حقوق نسل ها؛ راه تحقق عدالت در کره زمین رعایت این پنج اصل است.

آیت الله مقتدایی نیز در سخنانی در این همایش گفت: سفر کاردینال به قم، قدمی مبارک برای ایجاد ارتباط بین قم و واتیکان است.

وی افزود: برای تعامل بین ادیان آسمانی اقدامات خوبی در جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته، ولی همه آنها در حد جلسات و کنفرانس ها بوده است، لذا این سفر مقدمه ای برای  اقدامی عملی و هماهنگ می باشد.

رئیس شورای عالی حوزه های علمیه بیان کرد: در همین راستا پیشنهاد شد گروهی تعیین شوند و راه های همکاری در سطح جهانی را بررسی کنند و موضوعاتی که قرار است روی آنها کار شود، بررسی گردیده و افراد شایسته دراین موضوعات را شناسایی کنند و اقدام عملی بین دو دین اسلام و مسیحیت صورت پذیرد.

وی گفت: با ارتباطات نزدیک و اقدام های عملی دو طرف شناخت بهتری نسبت به هم و برنامه های یک دیگر برای ایجاد صلح و عدالت پیدا می کنند و این ارتباط در توسعه فعالیت های مذکور برای تحقق صلح موثر است.

آیت الله مقتدایی تصریح کرد: دین اسلام، دین صلح و عدالت است؛ در قرآن کریم، خداوند متعال، از تمام انسان ها، خواسته تا عدالت را در همه زمینه ها اجرا کنند.

وی افزود: خداوند در قرآن، بندگان را به رعایت عدالت در همه زمینه ها دعوت می کند؛ انسان باید در همه ارکان زندگی این عدالت و انصاف را رعایت نماید.

عضو شورای عالی حوزه بیان کرد: خداوند در آیه دیگری بیان می کند ما پیامبران الهی را با بینات و حجت های محکم فرستادیم، در بین آنها حضرت نوح(ع)، حضرت مسیح(ع) حضرت موسی(ع) و… حضور داشتند که یکی از آنها عدالت و میزان بود ؛برای اینکه این پیامبر ان با هدایت مردم به وسیله این بینات، قسط و عدالت را در بین مردم عملی سازند.

وی گفت: قرآن کریم، تمام انسان ها را مساوی با هم فرض کرده و بیان می کند همه افراد، در حقوق انسانی با هم مساوی هستند؛ تمامی افراد در زمینه قانون و بهره برداری از منابع مساوی هستند.

آیت الله مقتدایی تصریح کرد: اسلام و قرآن برای جان و خون افراد، اهمیت بالایی قائل است؛ تا جایی که بیان می دارد ، هر کسی که یک انسان را بی جهت به قتل برساند، گویی تمام انسانها را کشته ؛ قتل یک نفر از نظر اسلام به معنی قتل همه انسان ها است.

وی افزود: به همین شکل اگر انسان کسی را از مرگ نجات دهد، در واقع گویی همه انسان ها را نجات داده و این ارزشی است که اسلام به حیات انسانی می دهد.

رئیس شورای عالی حوزه بیان کرد: حضرت عیسی(ع) بیان کردند اگر جلوی آتش گرفتن یک خانه را نگرفتند، این آتش به همه خانه ها سرایت نموده و همه خانه ها در آتش می سوزد؛ ولی اگر ریشه آتش را از بین بردند، همه انسان ها سالم می مانند؛ ایشان فرمودند، اگر کسی جنایتی کرد اگر فوری او را مجازات کنند، دیگران هم حساب کار خود را می کنند، ولی اگر جلوگیری انجام نشود، این ظلم فراگیر می شود.

وی گفت: پیامبر اکرم(ص) نیز بیان می کنند که اگر یک ظلم صورت گرفت، باید حق مظلوم را گرفت و جلوی ظلم را بگیرد که اگر کسی این کار را انجام دهد در بهشت همراه من خواهد بود.

آیت الله مقتدایی تصریح کرد: اگر علمای مسیحی و مسلمان از صلح و عدالت صحبت کنند و اقدام عملی انجام ندهند، این روند به خوبی طی نمی شود؛ امروز دنیا شاهد جنایات بسیاری است؛ ایجاد گور دست جمعی در نیجریه، جنایت علیه مردم سوریه و یمن و قتل و جنایت علیه مردم بی گناه و کودک و پیرو زن و جوان، ازجنایات امروز جهان است؛ گروه داعش و سایر جنایت کاران امروزه مورد حمایت کشورهای غربی و اروپایی هستند.

پاپ از نفوذی خود  استفاده کند

وی افزود: این حمایت ها شامل حمایت تسلیحاتی و لجستیکی است و رژیم آل سعود نیز با حمایت نفتی و مالی از این جنایتکاران سبب ساز قتل هزاران زن و مردم و کودک مسلمان هستند؛ انتظار داریم که پاپ اعظم، از نفوذی که دارند استفاده کرده و برای مقابله با این جنایت ها، اقدام کنند چنانکه اگر عیسی مسیح(ع) بود، امروز این کار را انجام می داد.

رئیس  شورای عالی حوزه بیان کرد: علمای مسیحی باید از نفوذ کلمه ای که خداوند به آنها داده، استفاده کنند و فرمان مقابله با این جریان حمایت کننده از جنایت ها، صادر شود.

وی گفت: شنیده ایم که شما امام راحل را عیسی مسیح زمان می دانید، همین امام می فرمود، وقتی یک منکری را مشاهده کردید نسبت به آن مساله هم اخم کنند و هم تشر بزنند و به همین دلیل شما نیز باید سعی کنید از این امام(ره) این نکته را فرا بگیرید و در مقابل منکرات قوی عمل کنید.