همایش «گفت‌وگو برای زندگی» با محوریت بررسی تجربه امام موسی صدر

همایش «گفت‌وگو برای زندگی» با محوریت بررسی تجربه امام موسی صدر صبح چهارشنبه ۲۸ بهمن ماه سال جاری در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم برگزار شد.

در این همایش حجت‌الاسلام و المسلمین عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ماموستا ملاقادر قادری امام جمعه شهر پاوه و حورا صدر دختر امام موسی صدر به ایراد سخن پرداختند.  همچنین «اسقف گریگوریس نرسیسیان» که به علت کسالت «اسقف سبو سرکیسیان» به نمایندگی از ایشان در این همایش شرکت کرده بود، پیام اسقف سرکیسیان را قرائت کرد.

در این پیام آمده بود: در این همایش خاطرات مردی روحانی زنده می‌شود که اعتقادی عمیق به زندگی مسالمت‌آمیز انسان‌ها داشت. امام موسی صدر فردی تأثیرگذار در زندگی دینی و سیاسی مردم لبنان بود که با روح آزاده خود باعث همبستگی مردم لبنان بود. فقدان ایشان برای مردم لبنان و منطقه عوامل سویی در برداشت که امروز متأسفانه شاهد آن هستیم. امیدواریم که هر چه زودتر خبر سلامتی و حضور ایشان در جمع مردم تشنه صلح و برادری آهنگین شود.

اسقف گریگوریس نرسیسیان نیز در این مراسم خضوع و محبت به ادیان دیگر را سبب ماندگاری امام موسی صدر عنوان کرد.

جت‌الاسلام و المسلمین عبدالکریم بی‌آزار شیرازی عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز در سخنانی  اشاره به آیات قرآن به بررسی دلایل اختلافات میان امت‌ها پرداخت و اظهار کرد: اختلاف میان امت‌ها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد؛ نخست، امت‌هایی که در برابر یکدیگر جدل دارند. دوم، امت‌هایی که به تعبیر امام موسی صدر با یک‌دیگر رقابت سازنده داشته و سبب ترقی، تعالی و تعافی می‌شوند.

وی افزود: اختلاف میان امت‌ها و انسان‌ها همواره وجود داشته و دارد، ولی افرادی که دارای روحیه رحمانی هستند اختلافات میان یکدیگر را وسیله رشد قرار می‌دهند، ولی افرادی که در جهل مرکب هستند این اختلافات را وسیله نابودی یک‌دیگر قرار داده و خودشان را سفید و دیگران را سیاه می‌بینند.

عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با تأکید بر این‌که متعصبان شیعه و سنی می‌گویند جمع میان سیاه و سفید، نور و ظلمت صورت نمی‌گیرد، گفت: مخالفان تقریب می‌گویند که ما نور هستیم و دیگران تاریکی؛ در حالی که رجال و اهل تقریب تعبیری متفاوت‌تر از این متعصبان دارند. خواست رجال تقریب این است که ما خوبان هر امت را شناسایی کرده و با هم متحد کنیم.

وی ادامه داد: در هر امتی افراد خوب و بد وجود دارد، ولی باید به تعبیر امام موسی صدر خوبان هر امتی را کنار یک‌دیگر جمع کرده و علیه دشمنان خدا متحد کنیم. خود امام موسی صدر نیز با چنین باوری توانست در میان اختلافات فراوان فرقه‌های مختلف، وحدت ایجاد کند.

حجت‌الاسلام و المسلمین بی‌آزار شیرازی با اشاره به سفر سال ۵۲ خود به لبنان و دیدار با امام موسی صدر اظهار کرد: در این سفر ایشان دستور داد تا کتاب «قرآن و طبیعت» بنده به عربی برای مدارس لبنان ترجمه شود. همچنین بنده پس از سفر به لبنان به مصر رفتم که در آن‌جا به جایگاه و عظمت امام موسی صدر در میان علمای اهل‌تسنن پی‌بردم.

وی یادآور شد: امام موسی صدر تأکید می‌کند که نخست تقریب را از پدرشان فرا گرفته‌اند. حتی در زمینه تقریب کتابی با نام «لوا الحمد» نوشته‌اند که در آن احادیث مشترک میان شیعه و سنی را بیان کرده‌اند. آیت‌الله عبدالحسین شرف الدین که عالم شیعیان لبنان بوده نیز وصیت می‌کند: “امام موسی صدر جانشین من هستند.

عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، امام خمینی(ره)، آیت‌الله العظمی بروجردی، امام موسی صدر و آیت‌الله شرف الدین را مظهر ادب و کلام در نگارش مطالب نسبت به سایر مذاهب عنوان کرد و گفت: دیگران نیز باید از این بزرگواران یاد گرفته و بدانند که چگونه باید مکتب اهل‌بیت(ع) را معرفی کرد.

وی با بیان این‌که امام موسی صدر تأکید می‌کند باید کار ناتمام سید جمال الدین اسد آبادی را به اتمام برسانیم، خاطرنشان کرد: راه حل علمی تقریب در روش امام موسی صدر مسأله گفت‌وگو و شناخت مستقیم بوده است. متأسفانه برخی شناخت مذاهب را از نوشته‌های مخالفان دریافت می‌کنند و با نفی دیگران، خود را اثبات می‌کنند.

حجت‌الاسلام و المسلمین بی‌آزار شیرازی تأکید کرد: امام موسی صدر ضمن گفت‌وگو با علمای اهل‌تسنن لبنان با علمای الازهر نیز گفت‌وگوها و نامه‌نگاری‌های مختلفی داشته است. نتیجه این گفت‌وگو سبب می‌شود که شیخ الازهر به ایران سفر کرده و با علمای قم، مشهد و تهران دیدار داشته باشد.

وی ادامه داد: نتیجه دوستی امام موسی صدر با شیخ فحام(شیخ الازهر) سبب می‌شود که وقتی از این شیخ اهل‌تسنن خواسته می‌شود تا فتوایی علیه فتوای شیخ شلتوت صادر کند، ولی این کار را نکرده و جواب دندان شکنی به مخالفان می‌دهد.

عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با یادآوری حضور امام موسی صدر در مجمع البحوث الاسلامیه مصر گفت: گفت‌وگوی امام موسی صدر سبب شناختن مکتب اهل‌بیت(ع) می‌شود. ما نیز باید همانند امام خمینی(ره)، آیت‌الله العظمی بروجردی، امام موسی صدر، شیخ شلتوت، کاشف الغطا و… برای وحدت و همبستگی مسلمانان گفت‌وگوی مسالمت‌آمیزی داشته باشیم.

وی افزود: تجمع العلما المسلمین لبنان نیز از ثمرات وحدت فقهی امام موسی صدر است. تلاش کنیم با گفت‌وگوی سازنده، اختلافات را برداشته و یک امت واحد شویم. برخی از افراد بد نیستند ولی مطالب برایشان بد تفهیم شده است که ما نیز باید همانند امام موسی صدر مکتب ائمه اطهار(ع) را به درستی معرفی کنیم.

حجت‌الاسلام و المسلمین بی‌آزار شیرازی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت ماهواره‌های تفرقه افکن به ویژه در لندن تصریح کرد: امروز استعمارگران شبکه‌های ماهواره‌ای را دست افرادی می‌دهند که تنها به دنبال فحاشی و ایجاد اختلاف هستند. ولی با این وجود فردی همانند امام موسی صدر که بر وحدت تأکید داشته‌اند را می‌ربایند.

در ادامه این مراسم ماموستا ملاقادر قادری، امام جمعه د رسخنانی تأکید کرد: کشتن مسلمانان در دین پایه و اساسی ندارد. داعشیون هیچ دینی ندارند و تربیت یافته برخی از مفتیان اهل‌سنت و مأموران دستگاه‌های اطلاعاتی غربی هستند.

وی با تأکید بر این‌که امام موسی صدر به دنبال دارالتقریب بود، اظهار کرد: ایشان این تفکر را مدیون پدر بزرگوارشان می‌دانستند و تمام خانواده این عالم منادی وحدت بودند.

وی ادامه داد: لبنان پیش از حضور امام موسی صدر با گرفتاری‌های بسیاری مواجه بود، ولی ایشان غافلان را بیدار کرده و بیداران را بصیرت داد. تواضع، اعتماد به مخاطبان و دلسوزی برای آینده اسلام از ویژگی‌های امام موسی صدر بود.

عضو شورای برنامه‌ریزی علوم اهل سنت با تأکید بر این‌که همت بزرگانی همانند امام موسی صدر، غافلان را بیدار کرد، کلمات و بیانات افرادی همانند ایشان را که مردان خدا هستند را سبب نجات امت دانست.

وی از امام موسی صدر به عنوان یک ملت و جامعه یاد کرد و گفت: امام موسی صدر یک شخص نبود، بلکه ملت و جامعه بود. به همین دلیل نیز اجازه ندادند به روشنگری بپردازد.

امام جمعه پاوه با بیان این‌که عصر کنونی که به عصر ارتباطات، علم و آگاهی شناخته می‌شود در حقیقت عصر شبیخون و هجمه به معنویت اسلام و قرآن است خاطرنشان کرد: تفرقه میان امت اسلامی سبب شد که چنین هجمه‌ای به اسلام و قرآن شود.

وی ادامه داد: متأسفانه هر فردی اسلام و فقه را با میل خود تفسیر می‌کند و این خود سبب شده که عده‌ای بر سر دیگران گلوله بکوبند. علما باید در این دوران به نقش تاریخی خود واقف بوده و عمل کنند.

ماموستا قادری بخشی از مشکلات امروز جهان اسلام را نتیجه غفلت‌ها دانست و با تأکید بر این‌که نباید گلوله جای گفت‌وگو را بگیرد، اظهار کرد: وقتی می‌شود مشکلات را با گفت‌وگو حل کرد، چرا باید به گلوله متوسل شد؟ متأسفانه برخی خوراک علمی خود را از غیر علما و رهبران دینی دریافت می‌کنند.

وی حقیقت تقریب مذاهب را تقریب میان مردم و علمای مذاهب دانست و گفت: مذاهب با یکدیگر مشکل ندارند؛ چرا که هدف یکی است. ولی نباید با استنباط‌های فردی مذهب خود را به دیگران تحمیل کرد.

امام جمعه پاوه ضمن تقدیر از نقش جمهوری اسلامی ایران در ایجاد تقریب و وحدت میان امت‌های اسلامی تصریح کرد: اگر در کشورهای عربی همانند مصر یک رهبر حکیم وجود داشت، این‌گونه گرفتار نمی‌شدند.

وی افزود: ایران اسلامی از ابتدای انقلاب گرفتار هزاران توطئه و فتنه سیاسی، قومی، مذهبی و حتی جنگ فیزیکی شده، ولی به سبب وجود رهبر حکیم، بصیر و مردمی این کشور هر روز قدرتمندتر شده است. حتی اگر یکی از این فتنه‌ها بر سر کشور دیگر می‌آمد، آن کشور نابود می‌شد.

ماموستا قادری در بخش پایانی سخنان خود داعش را دشمن شیعه و سنی دانست که علیه اسلام فعالیت می‌کنند و بیان کرد: کشتن مسلمانان در دین پایه و اساسی ندارد؛ بنابراین داعشیون هیچ دینی ندارند. آن‌ها تربیت یافته برخی از مفتیان اهل‌سنت و مأموران دستگاه‌های اطلاعاتی غربی هستند.

در بخش دیگری از این مراسم حورا صدر، دختر امام موسی صدر با تأکید بر این‌که سی‌ام بهمن ماه را باید روز گفت‌وگو بنامیم، امام موسی صدر را از بزرگترین مبلغان وحدت گرایی بین ادیان الهی دانست و گفت: امام موسی صدر گفت‌وگو را در جوامع اسلامی تکریم کرد که این کار باید در همه سطوح اجرا شود.

وی ادامه داد: گفت‌وگو یک امر تفننی روشنفکرانه نیست، بلکه باید یک اصل نهادینه شده در همه امور جامعه باشد. گفت‌وگو جوهر اعمال و رفتار امام موسی صدر بود. ایشان ارتباط، همکاری و همفکری با همه افراد، فرق و ادیان مختلف را داشتند.

صدر گفت‌وگو را بهترین راه برای شناخت دشمن دانست و یادآور شد: حتی آشنایی مذاهب بهترین وسیله برای ایجاد باور و اطمینان کامل و محبت صادقانه بین آن‌ها است.

وی افزود: اگر به هشدارهای امام موسی صدر توجه می‌شد، این فاصله‌ها برداشته می‌شد. اگر حرکت‌های وحدت بخش امام موسی صدر ادامه می‌یافت، مسلما جهان اسلام گرفتار این همه اختلاف و آتش فتنه نمی‌شد