اولین پایه گذار علوم عقلی حضرت علی(ع) است

حضرت آیت الله سبحانی در هشتمین گردهمایی اساتید علوم عقلی حوزه که  امشب در سالن همایش های مجمع عالی حکمت اسلامی در قم برگزار شد اظهار داشتند: امروز این گردهمایی به برکت انقلابی است که آن استاد بزرگ و پیر فرزانه برای امت اسلام به وجود آورد و باعث رشد و شکوفایی حوزه های علمیه شد.

معظم له خاطرنشان کردند: در سال 1322 به دنبال هجمه هایی که به روحانیت صورت می‌گرفت، کتابی از سوی سفارت آمریکا با عنوان « اسرار هزار ساله» در شهر توزیع شد و به دلیل آنکه روحانیت در آن دوران ریشه ای در اختیارنداشت، نتوانست پاسخی به این کتاب بدهد، بعدها در سال 1329 مارکسیست‌ها نیز به طور پنهانی، حمله بر ضد روحانیون را آغاز کردند و در قالب‌های مختلف، شروع به ناسزاگویی کردند از جمله کتابی با عنوان « نگهبانان سحروافسون » در نقد روحانیت چاپ شد که شایع بود توده‌ای‌ها آن را منتشر کرده‌اند. در این کتاب، حملات به روحانیت، به شدیدترین وجه ممکن صورت گرفته بود.

حضرت آیت الله سبحانی افزودند: این دوران و هجمه ها ادامه داشت تا امام خمینی(ره) در پاسخ به کتاب «اسرار هزار ساله» ، کتاب « کشف الاسرار» را نوشتند و همانند بمبی در عالم صدا کرد و این حرکت پاسخ دندان شکنی به دشمنان حوزه و روحانیت بود.

ایشان در ادامه با بیان اینکه تاریخ علوم عقلی به زمان پیامبر(ص) برمی گردد، اظهارداشتند: مسلمانان در عصر پیامبر(ص) بر دو گروه غیر از اختلاف بر سر امامت بودند، عده ای که فقط حدیث را جمع آوری می کردند و همیشه دنبال نقل آن بودند و در مفهوم کمتر بحث می کردند، همانند کتاب طبری که از ابتدا تا انتها فقط روایت آمده بدون اینکه یک بحث عقلی در کنار روایات آمده باشد.

معظم له افزودند: گروه دوم کسانی بودند که در امتداد مسیر امیرالمومنین (ع) حرکت می کردند و علاوه بر علوم نقلی به علوم عقلی نیز گرایش داشتند و این از خطبه های حضرت علی (ع) مشخص است که ایشان اولین پایه گذار بحث های علوم عقلی است و با توجه به اینکه برای افراد آن زمان مفهوم نبود ولی این عقلی بودن از عمق خطبه های حضرت مشخص است.

حضرت آیت الله  سبحانی در ادامه گروه ثلاثه را مربوط به نوع نگاه اهل سنت دانست و افزودند: «اهل حدیث»، «اشاعره» و «معتزله» از جمله گروههای اعتقادی اهل سنت می باشند به طوری که اهل حدیث نه اشاعره را قبول دارد و هم معتزله را رد می کند.

این مرجع تقلید ادامه دادند: عقلانیت در معتزله امتداد مسیر امیرالمومنین (ع) می باشد به طوری که روسای معتزله قائل به توحید و عقل می باشند و در رأس آنها  ابوهاشم است که فرزند محمد حنفیه است و او نیز فرزند امیرالمومنین (ع) می باشد.

حضرت آیت الله سبحانی در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: افتخار ما این است که در عین حال که نقل و وحی را محترم می شماریم عقل را در خدمت وحی می گیریم و محترم می شماریم و این بدان معنی نیست که شیعه به دنبال احیای یک مکتب تازه بشری است.

معظم له تاکید کرد: آنچه ما به دنبال اثبات و ترویج آن هستیم احیای عقلانیت و برهان منطبق با وحی است.

ایشان افزودند: امروز شیعه و مکتب امامیه به برکت کتاب توحید صدوق، و 200 اثر شیخ مفید که آثارش تنظیم کننده عقاید شیعه بود و همچنین فقه مرحوم محقق ثانی و خواجه نصیر، علامه طباطبایی، فاضل مقداد  ادامه  و رشد پیدا کرد و طی چند دهه اخیر به برکت انقلاب اسلامی و رهبری آن استاد بزرگ، علوم عقلی در حوزه های علمیه رشد یافت و منجر به تأسیس صدها موسسه و مرکز پژوهشی در عرصه علوم اسلامی و انسانی شد.

این مرجع تقلید  در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به فعالیت های ارزشمند مجمع عالی حکمت اسلامی گفتند: این مجمع که توسط بزرگان دینی بنیان نهاده شده است با توجه به رسالت و هدفی که برعهده دارد باید کاربردی تر عمل کند.

حضرت آیت الله  سبحانی ادامه دادند: امروز این مجمع عالی می بایست مسائل کاربردی و مطرح روز جهان اسلام را مورد بررسی قرار دهد و با عقلانیت پاسخی برای این مسائل پیدا کند.

کتاب «نقد قرآن، دکتر سها»شیطنت و فریب کاری است

ایشان افزودند: امروز کتابی با عنوان «نقد قرآن، دکتر سها» به صورت نامعلوم و محرمانه ای به چاپ رسیده که مبانی وحیانی را با عقلانیت مورد بررسی قرار داده و این درحالیست که عقلانیت این کتاب همه اش شیطنت و فریب کاری است.

معظم له تصریح کردند: فعالیت این مجمع باید برای خدا، اسلام و آموزه های دینی باشد و با برنامه هایی که دارد جامعه را از لوس وجود چنین میکروب هایی با پاسخ های علمی و بحث های تخصصی پاک کند.

این مرجع تقلید تاکید کردند: حوزه های علمیه باید مراقب باشند، اساتید و پژوهشگران علوم عقلی باید کتب تازه منتشرشده جهان غرب را رصد کنند به ویژه کتبی که در حوزه فلسفه و کلام نوشته شده است، طلاب و پژوهشگران زبان دان حوزه باید علاوه بر اتقای علمی خود نسبت به نشر جوامع غربی مراقبت لازم را داشته باشند و عصاره مطالب منتشر شده غرب را به صورت موضوعی برای نشست های علمی به بحث و بررسی بگذارند.

علما در مقابل تکفیر تدبیر کنند

حضرت آیت الله سبحانی در بخش دیگری از سخنانش، مساله تکفیر را مساله روز جهان اسلام دانست و افزودند: امروز علما و اساتید ما باید در مقابل این حرکت تدبیر کنند و کتابچه هایی به منظور این حرکت کلامی در جهان اسلام که ریشه آن به زمان پیامبر (ص) برمی گردد، تدوین کنند و برنامه هایی اتخاذ کنند.

معظم له خاطرنشان کردند: اولین تکفیر توسط اسامه بن زید در زمان پیامبر(ص) و سپس توسط ولید بن عُقبه دنبال شد، بعد از آن در زمان امیرالمومنین(ع) در خوارج ظهور کرد و بعد از اینکه مدتها این تفکر خوابیده بود، احمدبن تیمیه متوفی 728 مساله تکفیر را دوباره احیا نمود و بعد از 300 سال محمد بن عبدالوهاب دنبال کرد و امروز به حد کمال رسیده است.

ایشان افزودند: مجمع عالی حکمت اسلامی باید با بالا بردن عقاید، آموزه ها و فرهنگ اسلامی اقدامات کاربردی نسبت به این مسائل روز داشته باشد.

باید به صورت کاربردی تر عمل کنیم

حضرت آیت الله سبحانی گفتند: باید بین ما و آنها همانند فاز های مثبت و منفی که با برخورد با یکدیگر موجب روشنی لامپ می شود، برخورد علمی صورت بگیرد تا با سلاح خودشان محکوم شان کنیم و بر روی آنان اثر بگذاریم، در این مراوده ها نباید از تهجر و تجحد استفاده کنیم و باید سعی کنیم دیگران را نرنجانیم، ما نباید تنها به آموزه های خود اکتفا کنیم و باید به صورت کاربردی تر عمل کنیم.

ایشان در پایان خطاب به مسئولان مجمع عالی حکمت اسلامی اظهارداشتند: در حال حاضر این مجمع در دو استان فعال است و باید تلاش کنید در سایر استان ها مراکزی را دایر کنید تا اساتید آن مناطق از نعمت و برکات این مجمع بهره مند و در این روزگار پر هجمه به علوم مختلف مسلح بشوند.