نیازمند طراحی نقشه راه مناسب در حوزه فقه هستیم/ از تولید کتاب جدید نهراسیم

آیت الله اعرافی پیش از ظهر امروز در مراسم افتتاحیه سال تحصیلی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم که در سالن اجلاسیه این مرکز برگزار شد، ضمن تبریک اعیاد قربان، غدیر و ولادت امام هادی(ع)، اظهار داشت: دست آوردهای این مرکز، مهم، افق گشا و مورد استفاده برای همگان است و از تمام مسئولان و اساتید آن، تقدیر و تشکر داریم.

*نقش سه امام همام در آماده سازی مردم برای ورود در دالان غیبت

وی با اشاره به نقش امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع)، ابراز داشت: این سه امام همام، نقش های گوناگونی در زمان امامت خود داشته اند، اما مهمترین آنان، تمهید مقدمات برای آغاز عصر نو و جدید برای بشریت بوده، همه انبیاء، مبشران به خاتم اوصیاء و حضرت ولی عصر(عج) بوده اند و این سه امام همام، نقشی ماندگار برای نورافشانی اندیشه و آماده سازی مردم برای ورود در دالان غیبت داشته اند.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه تصریح کرد: ما در مرکزی گردهم آمده ایم که نام فاخر فقیهی بزرگ، استادی عالی قدر و مجاهدی انقلابی، آیت الله العظمی فاضل لنکرانی بر تارک آن می درخشد؛ ایشان سه سال در یزد تبعید بوده و مرحوم والد ما از ارادتمندان آن بزرگوار بوده اند و بنده نیز در دوران جوانی از درس خارج ایشان استفاده می کردم.

*خاطره ای از آیت الله العظمی فاضل لنکرانی

مدیر حوزه های علمیه با اشاره به ارتباط صمیمی آیت الله العظمی فاضل با شاگردان، اظهار داشت: بنده هر زمان تقریرات درس ایشان را به آن مرحوم نشان می دادم، با دقت آن را مطالعه کرده، تذکراتی داده و بسیار با لطف و محبت رفتار می نمودند.

*فقه از جایگاه بلندی در حوزه برخوردار است

وی در بخش دیگر از سخنان خود به موضوع فقه و اجتهاد پرداخت و گفت: بر پیشانی این مرکز، نام بلند فقه خاندان نبی مکرم اسلام(ص) نقش بسته و ما نیز در حوزه ای قرار داریم که به رغم آنکه باید به تمام رشته های تخصصی بپردازد؛ اما در جایگاه بلندی در موضوع فقه قرار داشته و باید حفظ گردد. بنده به فقاهت و فقه جواهری اعتقاد داشته و به استمرار و عمق بخشی آن معتقدم، اگر بخواهیم با تکیه بر این میراث بزرگ به افق های جدید نگاه کرده و راه سلف صالح را به درستی بپیماییم، باید به مباحثی توجه کنیم.

*دو صفحه از مکاسب می تواند باب جدیدی را در حقوق باز نماید

عضو شورای علمی دین پژوهان کشور با اشاره به راهکارهای حفاظت و ارتقاء فقه و اجتهاد، تصریح کرد: اعتماد به ریشه فقه و فقاهت و سبک و روش اجتهادی و تکیه بر آن و همچنین پرداختن به پرسش های نو برای گسترش دامنه فقه اصیل، از جمله مواردی است که نیازمند آن هستیم. ما وارث میراثی هستیم که دو صفحه از مکاسب آن می تواند باب جدیدی را در حقوق باز نماید؛ پس باید آن را حفظ کرده و در کنار آن، به عرصه های جدید روی بیاوریم.

*باید از سوالات و پرسش های مکاتب دیگر استفاده کرد

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان داشت: ما اگر در مقابل مکاتب دیگر تحت تأثیر داوری های آنان قرار بگیریم، جای لغزش است؛ اما اگر در دامنه سوالات آنان، فعالیتی جدید انجام دهیم، بسیار مناسب است.  اینجاست که موضوع شناسی جدی، جدید و عمیق، امری مهم قلمداد می شود که مراکز علمی حوزه باید به آن بپردازند؛ البته گاهی، موضوع شناسی عوامانه صورت می پذیرد که باید به آن دقت داشت.

*تأکید بر تعمیق ابواب موجود فقهی

امام جمعه قم تعمیق ابواب موجود فقهی را ضرورتی دیگر عنوان کرد و گفت: باید در پرتو نگاه اجتهاد اصیل و روشمند و همچنین شناخت عرصه های جدید و سوالات نو، به تعمیق ابواب موجود فقهی پرداخت.

آیت الله اعرافی ابراز داشت: در این راه باید ابواب فقهی موجود را در پرتو سؤالات نو و مسائل مستحدثه روز گسترش داد و در این راستا بسیاری از ابواب نو در همین ابواب موجود جای گرفته و می تواند مسائل مستحدثه را در دل خود بگنجاند.

*نباید از تولید کتاب در حوزه هراس داشت

وی خاطرنشان ساخت: تولید کتب جدید در کنار حفظ کتاب های موجود، از مباحثی است که نباید از آن هراس داشت؛ چراکه امروزه نیازمند کتب جدید؛ البته بر همان منهج قدیم می باشیم.

مدیر حوزه های علمیه توجه به مسائل قدیمی فقه را ضروری دانست و تصریح کرد: نباید در کنار توجه به نوپردازی های اصیل فقهی از مسائل قدیمی موجود همانند حج و صلاه که دستخوش تغییرات مستحدثه نمی شود، غافل شد؛ بلکه باید آنان را نیز روز به روز غنی سازی کرد.

*دلیل ناکامی ما در بازسازی علوم انسانی چیست؟

عضو شورای عالی حوزه بازسازی علوم انسانی و اجتماعی را مهم ارزیابی کرد و گفت: اگر علوم انسانی بر اضلاعی منتهی نشود، به جایی نمی رسد و یکی از اضلاع مهم آن، فقه است؛ بخشی از ناکامی ما در بازسازی علوم انسانی که رهبر انقلاب نیز بر آن تأکید دارند، آن است که ریشه در فقه و فلسفه ما ندوانده است.

رئیس جامعه المصطفی(ص) توجه بر اصول را از دیگر مباحث مهم حوزه دانست و اظهار داشت: باید اصول موجود را بسط و گسترش داد و سرمایه های جدیدی را بر آن افزود؛ مطالعات تطبیقی اصول بسیار مهم است و باید سخنان جدید را شنید و مطابق با موازین بازسازی کرد.

*بر روی اصول تخصصی کار شود

آیت الله اعرافی با تأکید بر اینکه باید اصول های تخصصی تر پایه ریزی شود، خاطرنشان ساخت: ای کاش همانند فقه های تخصصی، شاخه های تخصصی اصول نیز داشته و مراکز علمی ما بر روی آن کار کنند،‌ با توجه نمودن بر مباحث تطبیقی، بسیاری از نظامات حقوقی و سخنان جدیدی که پنهان است، آشکار خواهد شد.

مدیر حوزه های علمیه توجه بر فقه مقارن را از دیگر ضرورت ها عنوان کرد و گفت: توجه به حوزه بغداد از مباحثی است که می توان به وسیله آن کالاهای مناسبی را به جهان عرضه کرد.

*بسیاری از سرمایه های خود را می توانیم با توجه به فقه مقارن به جهانیان عرضه کنیم

عضو شورای عالی حوزه بیان داشت: بنده قریب به 30 سال با خارج از ایران ارتباط داشته و به این نتیجه رسیده ام سرمایه های بسیاری داریم که در دنیا عرضه نمی شود و باید این کار را با توجه به فقه مقارن انجام داد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار داشت: نگاه اجتماعی از دیگر نیازهای امروز حوزه بوده و فقه ما باید به نیازهای نظام اسلامی و داخل و خارج از کشور پاسخ دهد.

رئیس جامعه المصطفی(ص) ابراز داشت: باید از دل تقریرنویسی، استاد راهنما، تحقیق نویسی و دیگر سنت ها، الگوهایی قابل عرضه به دنیا پیدا نماییم.

*نیازمند طراحی نقشه راه مناسب در حوزه فقه هستیم

امام جمعه قم خاطرنشان ساخت: امیدواریم مراکز، نهادها، فقها و اساتید ما بتوانند در حوزه فقه، نقشه راه مناسبی را طراحی کرده؛ میراث غنی را پاس داشته و به دنیا بگسترانند؛ البته در این راه نباید از سایر نیازهای جامعه در حوزه های کلامی، فلسفی، عقلی، حدیثی و … باز ماند.

گفتنی است:  در پایان این مراسم از فعالیت های مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) و مدارس تابعه آن، با حضور مدیر حوزه های علمیه تقدیر شد.