چهارمین مجمع اسلامی ـ مسیحی که از یکشنبه ۱۶ آبان ماه با عنوان «احترام و حفظ کرامت انسان؛ زمینهساز صلح و امنیت جهانی» و با حضور اندیشمندان دینی از 4 قاره در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی افتتاح شده بود پس از برگزاری سلسله جلسات علمی بین اعضای چهار گروه شیعه، اهل سنت، مسیحی کاتولیک و مسیحی انگلیکن، به کار خود پایان داد.
آیین پایانی این مجمع بعد از ظهر چهارشنبه ۱۹ آبان، با حضور ابوذر ابراهیمیترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، علامه شیخ مهدی صمیدعی، مفتی عام اهل سنت از عراق، کاردینال جان اونایکان، اسقف اعظم اوبایجا از نیجریه (مسیحی کاتولیک)، اسقف جان برایسون چین از آمریکا (مسیحی انگلیکن) و دیگر اندیشندان دینی شرکتکننده در این مجمع از کشورهای ایران، عراق، لبنان، نیجریه، آمریکا، سوئیس، واتیکان، ایتالیا، هند، فرانسه، انگلیس و هنگکنگ، در محل این سازمان برگزار شد و اعضای شرکت کننده به تشریح دستاوردهای این دوره مجمع پرداختند.
رییس مرکز بینالمللی گفتوگوی بین ادیان: دنیا به گفتمان دینی نیازمند است
حجتالاسلام محمدمهدی تسخیری، رییس مرکز بینالمللی گفتوگوی ادیان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در آغاز این مراسم با قدردانی از دستاندرکاران برگزاری چهارمین مجمع اسلامی ـ مسیحی در تهران، گفت: در طول این مدت شاهد انتشار اخبار و پیامهای بسیار خوب از سوی اصحاب رسانهها در باب این مجمع بودیم.
وی افزود: برگزاری این مجمع در حقیقت حرکتی علمی برای نجات بشریت محسوب میشود که سخت به برگزاری آن نیازمندیم.
اسقف اعظم کلیسای کتدرال واشنگتن: مجمع اسلامی ـ مسیحی در تهران به شکوفایی رسید
اسقف جان برایسون چین، اسقف اعظم کلیسای کتدرال واشنگتن که ریاست گروه مسیحیت انگلیکن را در این دور از گفتوگوهای دینی را به عهده داشت، با بیان سخنانی اظهار کرد: نمایندگان ادیان و مذاهب از ۴ قاره جهان در چهارمین مجمع اسلامی ـ مسیحی شرکت داشتند که در تدام تلاشهای آغاز شده در ۸ پیش صورت گرفت.
وی افزود: این مجمع در سال ۲۰۱۰ میلادی در واشنگتن دی سی آغاز شد و امروز شاهد شکوفایی آن در دوره چهارم در تهران هستیم.
اسقف جان برایسون چین در ادامه اظهار کرد: هیچگاه در دنیا شاهد این همه خشونت نبودیم که به نام مذهب و دین انجام شود. این خشونتها هیچ حد و مرزی نمیشناسد و در تمام جهان بروز میدهد و متأسفانه به نام مذهب هم انجام میشود.
وی تأکید کرد: نمایندگان ادیان و مذاهب مسیحی و اسلامی از کاتولیک و انگلیکن و شیعه و سنی در این مجمع گردهم آمدهایم تا تعهد خود برای تلاش بیشتر به منظور پایان دادن به خشونتها را اعلام کنیم.
اسقف اعظم کلیسای کتدرال واشنگتن ادامه داد: همچنین تأکید ما بر این است که اقدامات عملی برای پایان دادن به خشونتها را آغاز کنیم و به این هدف بزرگ جامه عمل بپوشانیم.
وی افزود: در راه گفتوگوهای دینی با چالشها، فرصتها و تغییرات مواجه بودیم؛ اما مهم تداوم یافتن این گفتوگوهاست که با ایمان به خدا و از طریق دعا و عبادت آن را انجام خواهیم داد.
اسقف جان برایسون چین همچنین با بیان اینکه احترام به یکدیگر و ادیان هم، عامل نزدیکی ما خواهد بود، اظهار کرد: مجمع تهران، یکی از بهترین اجلاسهای دینی از نظر حمایت و سازماندهی بوده که در آنها شرکت کردهام و از آن به عنوان تجربهای بزرگ یاد خواهم کرد.
نماینده مفتی عام اهل سنت عراق: انسانها از هر دین و نژاد با هم برابرند
شیخ التمیمی، نماینده علامه شیخ مهدی صمیدعی، مفتی عام اهل سنت عراق و رییس گروه مسلمانان اهل سنت در این مجمع هم با بیان سخنانی کوتاه، با تأکید بر برابری انسانها فارغ از رنگ و نژاد و دین و مذهب آنان، گفت: خداوند ما را به شکلها و رنگها و قبایل و ملتهای متفاوت آفرید و گفت که متقیترین شما، بهترین شماست.
وی افزود: خداوند بر ما منت نهاد و توفیق داد تا عضوی از شرکتکنندگان در این مجمع باشیم تا با گفتوگو با یکدیگر، همدیگر را بفهمیم و از انحرافاتی که دشمنان برای ما ایجاد کردهاند، نجات یابیم.
التمیمی ادامه داد: داشنمندان و ملتها این انتظار را دارند که جهانی پر از صلح و به دور از جنگ داشته باشیم و کرامت انسان در آن مورد احترام قرار بگیرد.
اسقف اعظم اوبایجا نیجریه: جهان از پیروان اسلام و مسحیت تأثیر میگیرد
کاردینال جان اونایکان، اسقف اعظم اوبایجا نیجریه و رییس گروه مسیحیت کاتولیک در چهارمین مجمع اسلامی ـ مسیحی، آخرین سخنران این آیین بود که در آغاز با تقدیر از برگزارکنندگان این مجمع گفتوگوی دینی و ابراز رضایت فراوان از نحوه اجرای آن، گفت: هر یک از مجامع و نشستهای گفتوگوی دینی متفاوت از دیگری است؛ زیرا هر کدام از آنها تحت یک عنوان خاص برگزار میشود. اما چهارمین مجمع اسلامی ـ مسیحی که در تهران برگزار شد، این مزیت را داشت که متمرکز بر دو دین اسلام و مسیحیت برگزار شد؛ اقدامی که شایسته توجه و تقدیر است.
وی ادامه داد: این دو دین پیروان زیادی در سطح دنیای امروز دارند و آنچه میان اسلام و مسیحیت رخ میدهد، بر تمام رخدادهای بشریت تأثیرگذار است. همچنین یافتن راهی برای رسیدن به صلح، وضعیت دنیا بهتر خواهد شد و بر این اساس است که تأکید میکنیم؛ مسئولیت خاصی بر عهده است که به بشریت احترام بگذاریم.
کاردینال جان اونایکان افزود: با نگاه به تاریخ درمییابیم که اسلام و مسیحیت همیشه در رقابت با هم بودند، پیروان این دو دین میخواستند که تمام جهان را با دین خود همراه سازند و همه دنیا را فتح کنند. امیدوارم امروز به نقطهای رسیده باشیم که چنین جاهطلبی را کنار بگذاریم و دستورات خداوند را در خصوص بندگی، اجرا کنیم.
وی با تأکید بر اینکه گفتمان دینی، بخشی از ایمان است، اظهار کرد: شاید به این زودیها با انجام گفتوگوهای دینی به نتیجه نرسیم؛ اما باید تلاش خود را ادامه دهیم و آن کاری که میدانیم درست است را انجام دهیم و این فرآیند را استمرار ببخشیم.
اسقف اعظم اوبایجا نیجریه در بخش دیگری از سخنانش گفت: به عنوان نماینده مسیحیت کاتولیک در این مجمع دینی، از برگزاری سخاوتمندانه چهارمین مجمع اسلامی ـ مسیحی قدردانی میکنم.
در پایان این مجمع اسلامی – مسیحی، اعضای حاضر با قرائت بیانهای با تاکید بر نقش دین در برقراری صلح جهانی به کار خود پایان دادند.
در بخشی از این بیانیه رهبران کلساهای کاتولیک و انگلیکن و نمایندگان مسلمان شیعی و سنی (از چهار اقلیم جهان)، نسبت به اینکه حیات بزرگترین هدیه الهی به بشریت است تاکید داشتند «خداوند تمام زنان و مردان را از عشق آفرید و به آنها کرامت انسانی مقدس و منحصر بفرد عطا فرمود و حقوق مسلّم و مسئولیت به آنها بخشید».
در متن این بیانیه تصریح شده است: «خداوند بر اساس عشق به مراقبت از تمام عائله بشری پرداخته و کتابهایی که برای ما مقدس هستند نیز حاوی همین پیامها و توصیهها هستند که بر رحمت، عطوفت، توبه، بخشش، آشتی، مراقبت از یتیمان، حمایت از مظلومان تاکید دارد».
اعضای شرکت کننده در این مجمع دینی در بیانیه پایانی آوردهاند «ما با نگرانی فوری و اندوه عمیق توجه داریم که همین کتابهای مقدس گاهی سوء تعبیر شده، مورد استفاده ابزاری قرار گرفته و تحریف میشوند تا اقدامات تنفرآمیز، انحصار گرایی، خشونت و وحشت را نسبت به دیگران توجیه کنند. زنان، کودکان و اقلیتهای قومی و مذهبی اولین اهداف این گونه سوء تعبیرها از متون مقدس هستند که میتواند منجر به اشکال مختلفی از تنفر، تحقیر و یا اذیت و آزار شوند».
اندیشمندان مسیحی و مسلمان مجمع چهارم نسبت به اینکه رفتارهای خشونتطلب به منزله توهین به مقام الهی است، بیان داشتهاند «اقدامات افراطی موجب لطمه شدید به انسانهایی میشود که مخلوقات خداوند قلمداد میشوند. گرایشهای خشن و جرائم علیه ملتها، گروهها و افراد، از جمله حملات ناعادلانه علیه سرزمینهایی که دارای حاکمیت هستند و همچنین، هرگونه واکنش خشن به این زبان توهین آمیز، معرفی نامناسب و کوچک شمردن دین توسط برخی رسانهها، دولتها و جنبشهای اجتماعی سکولار، است.»
رهبران دینی این مجمع قوانین اهانت به مقدسات برای توجیه رفتارهای خشونت آمیز و تغییر کیش اجباری در موارد ازدواجهای بینا دینی، اعمال محدودیت علیه انجام آزادانه فرایض دینی در میان کارگران مهاجر در دیگر کشورهایی که شاید دین اکثریت با دین آنها متفاوت باشد و اقدام منفور آدم ربایی و تغییر کیش اجباری دختران جوان توسط مردان مسن تر در هر جایی که ممکن است، رخ دهد را محکوم کردند.
در بخشی دیگر این بیانیه نسبت به اینکه مؤمنان باید از تناقض میان رفتار و زندگی خود با گفتار و آموزه هایشان اجتناب ورزند تاکید دارد «حضور زنان در گفتوگوهای بین دینی اجتناب ناپذیر است و در این زمینه، دین نباید قربانی منافع اقتصادی و سیاسی گردد».
ارتقای فرهنگ عدم خشونت در پاسخ به اقدامات خشونتآمیز و هماهنگ با قوانین و سیاستهای بینالمللی و محلی و همچنین، قانون طبیعی که خداوند آن را بنیان نهاده است، دفاع از آزادی فکر، عقیده و دین همه انسانها با احترام به کرامت همه اشخاص، ترویج فرهنگ درک منطقی و تاویلی مفاهیم، اعمال و مناسک دینی از دیگر موضوعات مورد تاکید این بیانیه است.
در پایان نسبت به بررسی راههای تداوم روند برگزاری چنین گردهماییها، تشویق سازمانها و نهادهای رهبران دینی به پیشبرد صلح و امنیت، ایجاد شورای کارشناسان برای بازنگری و اتقان تفاسیر متون دینی و تبیین درک مشترک از این مفاهیم و اعتقادات از طریق به اشتراک گذاشتن آنها با جوامع دینی بومی، توسعه گفتوگوهای درون دینی و برون دینی به منظور تشویق زندگی مسالمت آمیز و فراهمسازی زمینه شهادت به عقاید مشترک میان مسیحیان و مسلمانان و به احترام کرامت انسان در همایشهای سازمان ملل و دیگر نهادهای داخلی و بین المللی تأکید شد.
گفتنی است پیشنهاد برگزاری نشستی بینالمللی با حضور هیأتهای مسلمان و مسیحی با عنوان مجمع اسلامی ـ مسیحی در دیدار اسقف جان برایسون چین اسقف اعظم کلیسای کتدرال واشنگتن با رییس جمهور وقت ایران در سال ۱۳۸۷ در تهران داده شد که پس از موافقت و انتخاب هیأت رئیسه مسلمان شیعه، مسلمان اهل سنت، مسیحی کاتولیک و مسیحی انگلیکن، مقرر شد اولین نشست مجمع اسلامی ـ مسیحی برگزار شود. از این رو، اولین مجمع اسلامی ـ مسیحی به میزبانی کلیسای کتدرال واشنگتن سال ۱۳۸۸ در ایالات متحده آمریکا، واشنگتن دی سی، دومین مجمع سال ۱۳۹۰ در بیروت و سومین مجمع سال ۱۳۹۳ به میزبانی واتیکان در شهر رم ایتالیا برگزار شد.
