«فقیه دوراندیش» کتابی است در شرح زندگانی فقیه عالیقدر و مرجع تقلید شیعیان آیتالله سیدعلی سیستانی که به قلم حجتالاسلام محمدجواد مروجی طبسی به نگارش درآمده و در سال ۹۸ چاپ و عرضه شده است.
نویسنده با توجه به شخصیت برجسته علمی و معنوی آیتالله سیستانی و مرجعیت جهانی ایشان و نیز عدم اطلاع کافی مردم از زندگانی ایشان، تصمیم میگیرد کتابی در شرح حال ایشان، شامل تحصیلات حوزوی، سوابق تدریس، اخلاقیات و ویژگیهای علمی و معنوی ایشان مکتوب نماید.
امتیاز کتاب این است که نویسنده ملاقاتهای متعددی با آیتالله سیستانی است و برخی اساتید و تحصیلات حوزوی و خاطرات را مستقیماً از معظمله شنیده است. همچنین با شاگردان، منسوبین و وکلای ایشان نیز گفتگو نموده و مطالب گوناگونی که از علما و اساتید درباره ایشان شنیده است، گردآوری کرده است.
میتوان گفت این اثر، مفصلترین و جامعترین کتابی است که راجع به زندگانی نامه آیتالله سیستانی گشته و برای اولین بار فهرستی از شاگردان آیتالله سیستانی ارائه شده است.
این کتاب جزییات فراوانی از زندگانی آیتالله سیستانی، مبانی فقهی و اصولی، خصوصیات تدریس و مکانهای تدریس، هم مباحثههای ایشان در مشهد و قم و نجف، تقریرات درسی، اطلاعات متنوع و گسترده ایشان در مسائل مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، تاریخ معاصر ارائه داده است.
کتاب «فقیه دوراندیش» در ۲۳ فصل
کتاب «فقیه دوراندیش» دارای ۲۳ فصل است و ۳۶۵ صفحه دارد. فصل اول: معرفی پدر، مادر، خاندان آیتالله سیستانی. فصل دوم: تحصیلات حوزوی. فصل سوم: اساتید و هم مباحثهها و معرفی اجمالی آنها. فصل چهارم: کرسی درس خارج و خصوصیات تدریس. فصل پنجم: آثار و تألیفات؛ آثار فقهی، اصولی، رجالی، کتابهای فتوایی و تقریرات شاگردان را توضیح داده است. فصل ششم: شخصیت علمی: اجازات اجتهاد و روایی ایشان از اساتید و عضویت ایشان در هیات استفتا. فصل هفتم: خصوصیات و ویژگیهای اخلاقی. فصل هشتم: زهد و پارسایی و ساده زیستی. فصل نهم: زندگی در دوران سختیها و بعثیها. فصل دهم: ارتباط با بزرگان و مراجع. فصل یازدهم: آغاز مرجعیت شیعه. فصل دوازدهم: آگاهی از جهان اسلام. فصل سیزدهم: پیوند ناگسستنی با جمهوری اسلامی ایران. فصل چهاردهم: تکریم از شخصیتهای علمی فصل پانزدهم: آیتالله سیستانی از نگاه دیگران: الف: از منظر شخصیتهای علمی ب: دیدگاه سیاسیون و شخصیتها درباره آیتالله سیستانی. در این قسمت، نظرات شخصیتهای برجسته سیاسی جهانی، گردآوری شده است. فصل شانزدهم: قضایای عراق. فصل هفدهم: خدمات اجتماعی. فصل هجدهم: توجه ویژه به حوزههای علمیه جهان. فصل نوزدهم: توصیههای اخلاقی. فصل بیستم: دیدگاهها و نظرات. فصل بیست و یکم: همسر و فرزندان و دامادها. فصل بیست و دوم: در پای سخن شاگردان آیتالله سیستانی. در این فصل با ۱۵ شاگرد آیتالله سیستانی گفتگو شده است و خاطرات خود را از درس و بحث آیتالله سیستانی و خصوصیات علمی و معنوی ایشان اخذ شده است. این شاگردان عبارتنداز حضرات آیات و حججاسلام: شیخ مهدی مروارید، شیخ محمد جواهری، سید علی خراسانی، سید جواد شهرستانی، سید علی مرعشی، سید مرتضی اصفهانی، شیخ محمدباقر ایروانی، سید علیرضا حسینی، سید محسن بهشتی، سید منیر خباز، سید ریاض حکیم، سید اسماعیل مهری، شیخ مصطفی هرندی، سید علینقی اردبیلی، سید مصطفی حسینیان و در پایان گفتگو با سید محسن خلخالی، فرزند شهید آیتالله سید رضا خلخالی. فصل بیست و سوم: آیتالله سیستانی در آیینه مطبوعات. این فصل بسیار مختصر و در حدود دو صفحه است.
صفحات پایانی کتاب، حاوی دست خط اجازات اجتهاد آیتالله سیستانی از آیتالله خویی، آیتالله شیخ حسین حلی و آقابزرگ تهرانی است و نیز تصاویری از آیتالله سیستانی در ادوار گوناگون نمایان کرده است.
