کتاب اخوان المسلمين چه مي گويند و چه مي خواهند؟

استاد خسروشاهي از فعالان و پژوهشگران برجسته نهضت هاي اسلامي معاصر است كه بيش از نيم قرن با ادبيات و آثار فكري اخوان المسلمين آشنا و مرتبط بوده است و ضمن ارتباط با رهبران فكري اين جريان و ترجمه برخي آثار آن ها، چندين كتاب ارزشمند در اين موضوع را نيز ترجمه و منتشر كرده است.

كتاب «اخوان المسلمين چه مي گويند و چه مي خواهند؟»، مجموعه مقالات و تحليل ‏هايي است كه استاد خسروشاهي در ساليان مختلف درباره انديشه، اهداف، رهبري و تاريخ اخوان المسلمين و چگونگي هدف اصلي رهبري شهيد حسن البناء و اخوان المسلمين نگاشته يا ترجمه كرده است و بنا به مناسبت هايي در نشريات مختلف منتشر شده است.

استاد كه مدتي رئيس دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي در مصر بود، اين فرصت و امكان را يافت كه اطلاعات مستند و دقيق تر و وسيع تري را از دوران تشكيلات جمعيت و چگونگي سازماندهي و اداره آن در طول 80 سالي كه از تأسيس آن مي گذرد، به دست آورده و بخش‏ هايي از آن را در اين كتاب عرضه كرده است.

اين كتاب در دوازده بخش تشكيل شده است: نگاهي به ميراث فكري حسن البناء، قرآن قانون اساسي ما، ديدگاه هاي اخوان المسلمين درباره مسائل داخلي و خارجي مصر، اشاره اي به تاريخچه جمعيت اخوان المسلمين، اهداف و برنامه هاي اصلي اخوان المسلمين، اخوان المسلمين در دوران جمهوري مصر، اخوان المسلمين و احزاب مصر، رهبري اخوان المسلمين، گفتگوي تاريخي با حسين الشافعي معاون اول جمال عبدالناصر، زينب الغزالي و جمعيت اخوات المسلمات (خواهران مسلمان) (به همراه پيوست «روزهايي از زندگي من»)، اخوان المسلمين و مسأله فلسطين و مفتي قدس، درباره كتاب و مولف دين در دولت در انديشه حسن البناء. در انتهاي كتاب هم تصاوير و اسنادي از اخوان المسلمين در 18 صفحه آمده است.

در بخش اول، جايگاه حسن البناء در جريان هاي انديشه اسلامي معاصر، روش حسن البناء در برپايي نهضت اسلامي، برنامه هاي مراحل نهضت، روش البناء در تعامل با حكومت هاي موجود، حسن البناء و روش هاي تغيير و تحول، جايگاه زن در انديشه حسن البناء، حركت تقريب بين مذاهب اسلامي، فلسطين در انديشه و عمل حسن البناء، حسن البناء و ابوال علي ودودي، ابوال علي مودودي و سيد قطب و… مي آيد.

بخش دوم، ترجمه مقاله اي از شيخ الهضيبي، مرشد دوم اخوان المسلمين پس از حسن البناء است كه استاد آن را با عنوان «قرآن، قانون اساسي ما» در سال 1342 در سالنامه «مكتب تشيع» در قم منتشر ساخت. بخش سوم هم ترجمه نامه شيخ محمد حامد ابوالنصر (سومين مرشد عام اخوان المسلمين) در فوريه 1986 خطاب به حسني مبارك، به عنوان مسئول رسمي كشور مصر است كه تحت عنوان «ديدگاه ‏هاي اخوان المسلمين درباره مسائل داخلي و خارجي مصر» در بخش سوم مي آيد.

بخش چهارم، نوشتاري از استاد درباره «تاريخ و انديشه جمعيت اخوان المسلمين» است كه براي نخستين بار به عنوان مقدمه ‏اي بر كتاب «دين و دولت در انديشه حسن البناء» ترجمه حجت ‏الاسلام والمسلمين محمدجواد حجتي كرماني منتشر شد. در اين نوشتار اشاره اي به تاريخچه جمعيت اخوان المسلمين، انديشه حسن البناء و سيد قطب و نحوه تعامل اخوان با دولت و قدرت و آينده اخوان المسلمين مي آيد.

بخش پنجم هم نوشتاري از استاد درباره اهداف و شاخصه هاي اصلي حركت اخوان المسلمين است. بخش ششم هم به اخوان المسلمين در دوران جمهوري مصر (2007 ـ 1952) مي پردازد. در اين فصل به موضوعاتي چون اخوان در دوره جمال عبدالناصر، سيد قطب و انديشه‏ هايش، اخوان المسلمين و انور سادات، اخوان المسلمين و حسني مبارك، اخوان المسلمين و قضيه فلسطين، مناسبات اخوان المسلمين و عربستان سعودي، اخوان المسلمين و آمريكا، مناسبات ايران و اخوان المسلمين، مواضع اخوان المسلمين درباره جنگ تحميلي با عراق و جنگ دوم خليج فارس و آزادي كويت و آينده اخوان المسلمين مي آيد.

بخش هفتم هم نوشتاري درباره «اخوان المسلمين و احزاب مصر» است كه به هنگام اقامت استاد خسروشاهي در قاهره در سال 2001 م تهيه و تنظيم شده و در روزنامه اطلاعات منتشر شده است.

بخش هشتم هم نوشتاري درباره «رهبران اخوان المسلمين» است كه به عنوان موخره بر كتاب دين و دولت در انديشه حسن البناء ترجمه محمدجواد حجتي كرماني منتشر شده است. اين نوشتار به زندگي و انديشه هاي شيخ حسن البناء، حسن الهضيبي، شيخ عمر التلمساني، محمد حامد ابوالنصر، شيخ مصطفي مشهور، مأمون الهضيبي، محمد مهدي عاكف، سيد قطب و… مي پردازد.

در بخش نهم گفتگوي استاد خسروشاهي با حسين الشافعي، معاون اول جمال عبدالناصر است.

در بخش دهم هم نوشتاري زينب الغزالي و جمعيت اخوات المسلمات (خواهران مسلمان) مي آيد. در ادامه اين بخش، روزهايي از زندگي من به قلم زينب الغزالي مي آيد.

در بخش يازدهم اخوان المسلمين و مسأله فلسطين و مفتي قدس مي آيد و در آخرين بخش هم نوشتار استاد خسروشاهي درباره كتاب و مولف دين و دولت در انديشه حسن البناء مي آيد.