کتاب خاطرات مستند استاد خسروشاهي درباره: زندگي و مبارزات آيت الله سيد ابوالقاسم كاشاني

«ويژگي هاي برجسته كتاب»

يكي از نكاتي كه مطالعه اين كتاب را براي مخاطبان و علاقمندان تاريخ معاصر ضروري مي­ سازد شخصيت خاص نويسنده است كه به عنوان روحاني انقلابي و مبارز، در مقاطع مختلف تاريخ معاصر حضور داشته است. از سويي ديگر نويسنده با آيت ­الله كاشاني ارتباط مستقيم داشته است و بدون واسطه و پيش داوري ها، خبرها و تحليل ­هايي را به دست مخاطبان كتاب مي­ رساند. از سويي به خاطر روحيه باز و ارتباطات گسترده با فعالان و مبارزان طيف­ هاي مختلف تاريخ معاصر، تحليل ­هاي جامع و منصفانه و بدون تعصبي از تاريخ معاصر و نقش و جايگاه آيت ­الله كاشاني ارائه مي ­دهد.

«انگيزه‏ هاي نگارش كتاب»

استاد خسروشاهي ضمن بيان ناجوانمردي ­هايي كه در حق آيت ­الله كاشاني صورت گرفته، در بخشي از مقدمه مي ­نويسند: «استمرار انتشار بعضي كتاب­ ها و مقالات توسط ملي ­گراها و ظلم علني و رذيلانه بر اين سيد بزرگوار، آن هم با استناد به گزارشي مثلاً يك روزنامه ­نويس آمريكايي يا مزدور شاهي، نشان مي دهد كه متأسفانه آيت ­الله كاشاني نه ­تنها در زمان حيات براي امپرياليسم خطرناك بود، بلكه پس از رحلت هم حتي ياد و نام او همچنان دشمن را مي ­ترساند و مي ­لرزاند! و به همين دليل ما را وا مي ­دارد كه به نشر ويژه ­نامه (درباره آيت ­الله كاشاني) بپردازيم… البته نشر اين ويژه­ نامه به آن معنا نيست كه آيت ­الله كاشاني را مطلق بدانيم و يا ايشان را معصوم و دور از اشتباه بناميم… ولي اين نكته را اثبات مي­ كند اين خطا يا اشتباه هرگز عمدي و يا خداي نكرده از روي غَرَض نفساني نبوده است. انكار حقايق و ناديده گرفتن زحمات و كوشش ­ها و تبعيدها و زنداني شدن­ هاي آيت ­الله كاشاني يك بار در اوج قدرت توده ­اي­ ها و هواداران دكتر مصدق… و يك بار هم اكنون، پس از پيروزي انقلاب اسلامي و به بهانه تاريخ ­نگاري و خاطره­ نويسي به شدت ادامه داشت و به شدت ادامه دارد.»

سخن جالب استاد خسروشاهي كه مي ­تواند سرمشق تاريخ­ نگاري منصفانه باشد: «باور ما اين است كه راه صحيح و منطقي بررسي تحليلي تاريخ، بيان حقايق و نشر اسناد و طرد هرگونه خودمحوري است.»

استاد خسروشاهي در مقدمه اول كتاب به شرح طرح و نقد گزارش اداره روابط خارجي وزارت امور خارجه آمريكا مي ­پردازد و انتشار اين گزارش­ ها تحت عنوان اسناد!!، از طرف دولت آمريكا!! و پس از تعلّل و خودداري طولاني و با گزينش گزارش ­ها تلاشي براي چندقطبي­ شدن جامعه ايراني و حتي برپايي نوعي آشوب سياسي در داخل كشور مي ­داند و به تحليل و نقد اين گزارشات مي پردازد و در انتهاي اين مقدمه طولاني مي ­نويسد: «اكنون هجمه ناجوانمردانه به آيت ­الله كاشاني توسط ملي ­گرايان قديم و جديد، همكاران كريم پورشيرازي و غيره و هم­قلمان «پرخاش»، «شورش»، «به سوي آينده»، «باختر امروز»، «چلنگر»، «شهباز» و… ما را واداشت كه نمونه هايي از اسناد و مقالات تاريخي و خاطرات مستند خود را در رابطه با زندگي و مبارزات آيت ­الله كاشاني، يك­جا منتشر سازيم… .»

مقالات اين كتاب، از پنجاه و پنج سال پيش و پس از رحلت آيت الله كاشاني، به تدريج به مناسبت ­هاي مختلف توسط استاد خسروشاهي تحرير و ترجمه شده است و در زمان هاي مختلف در مطبوعات كشور منتشر شده است. استاد خسروشاهي در انتهاي مقدمه مي ­نويسد: «اميد آن كه نشر اين مباحث مستند، براي دفاع از حق و حقيقت و روشن ساختن حقايق تاريخ معاصر ايران و نقش آيت ­الله كاشاني در آماده ­سازي بستر مبارزه و بيدارگري جهان اسلام بر چند انگليسي – آمريكايي، براي جويندگان حقيقت و به دور از تعصب­ جاهلي و عصبيت قومي! و قبيله­ اي، مفيد و راهگشا باشد.»

استاد خسروشاهي در اين كتاب ارزشمند به سئوالات و شبهاتي كه درباره زندگي، فعاليت­ ها و عملكرد و حتي انديشه ­هاي آيت ­الله كاشاني وجود دارد پاسخ مفصل و قانع ­كننده ­اي داده است و تلاش كرده هر نوع شك و شبهه درباره زندگي و انديشه اين شخصيت مبارز و ملي ارزشمند تاريخ معاصر را بزدايد.

در اين كتاب به سئوالات و شبهاتي درباره ارتباط با انگليسي ­ها، ارتباط با آمريكايي، علل انتقادات وي به دكتر مصدق و گروه­ هاي ملي ­گرا، رابطه آيت ­الله كاشاني و نواب صفوي و فداييان اسلام، فعاليت­ ها، ارتباطات و اثرات بين ­المللي آيت ­الله كاشاني، رابطه آيت ­الله كاشاني و اخوان ­المسلمين، تحليل و بررسي گزارشات منتشر شده وزارت خارجه آمريكا، سوابق علمي و فقهي آيت ­الله كاشاني و… پاسخ داده مي شود.