معاونت فرهنگی اجتماعی سیاسی با همکاری مدرسه سطح چهار فقاهت حوزه علمیه خراسان، سلسله نشستهای تخصصی «چشمه جاوید؛ شرح خطبه غدیر» را از ۲ تا ۶ مرداد ۱۴۰۰ بهصورت مجازی برگزار میکند.
معاونت فرهنگی اجتماعی سیاسی با همکاری مدرسه سطح چهار فقاهت حوزه علمیه خراسان به مناسبت دهه ولایت و امامت سلسله نشستهای تخصصی «شرح خطبه غدیر» را با حضور حجت الاسلام والمسلمین باقری کیا، از اساتید دروس خارج مشهد، ۲ تا ۶ مرداد ۱۴۰۰ بهصورت مجازی برگزار میکند.
حجتالاسلام والمسلمین باقری کیا، در نخستین روز این نشست ها با اشاره به اینکه نزول وحی به پیامبر اکرم(ص) برای حج اکبر و ولایت علی بن ابیطالب(ع) بود، گفت: پیامبر مکرم اسلام(ص) در مسیر حج الوداع، نکات لازم از احکام حج و مسئله مسلمین را در طول مسیر به عموم مردم ایراد کردند.
وی بابیان اینکه غدیر، آبگیرهایی از مسیر شرق به غرب برای جلوگیری از سیلاب بوده است و هرکدام نامی داشته و پیامبر مکرم اسلام(ص) پس از بازگشت از حج الوداع، در محل غدیر خم مسئله دوم که اعلام ولایت و امامت بود را، بعد از نماز ظهر و عصر، با عنوان خطبه غدیریه ایراد کرد، افزود: شرح خطبه غدیر در کتابهای احتجاج مرحوم طبرسی، التحصیل و اقبال سید ابن طاووس، العدد القویه یوسف حلّی، باب الصراط المستقیم تالیف نباتی، بیان شده است.
این استاد حوزه علمیه خراسان، در ادامه به بخشهای مختلف خطبه غدیریه اشاره و تشریح کرد: بخش اول این خطبه، توحید و بیان علم و قدرت و ربوبیت ذات اقدس الهی است؛ بخش دوم، پیرامون آیه مبارکه تبلیغ (یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ… آیه ۶۷ سوره مائده) میباشد؛ بخش سوم، ولایت منتصب به علی(ع) و یازده وصی پس از ایشان است. (شیعه ۱۲ امامی)؛ بخش چهارم، پیرامون آیه اکمال (آیه ۳ سوره مائده؛ … یَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ … ) است؛ بخش پنجم، مربوط به مقامات باطنی اهلبیت(ع)، بخش بعدی، پیرامون مقام و جایگاه محبین ائمه اطهار(ع) و شیعیان، بخش هفتم، پیرامون مهدویت و بخشهای پایانی در مورد مقبولیت و معاد و بیان اجمالی احکام است.
وی با اشاره به اینکه در مراسم غدیر ۱۳۷ هزار نفر حضور داشتند، افزود: پیامبر گرامی اسلام در بخش سوم خطبه غدیریه، با ادبیات مختلف در مورد وصی، خلافت، ولایت و امامت علی بن ابیطالب(ع)، هیچ جای شبههای را نگذاشتند و صریحاً به آن پرداختند.
زیربنای همه قداستها، ارزشها و حقانیتها؛ توحید است
حجتالاسلام والمسلمین باقری کیا، در ادامه با اشاره به بخش نخست خطبه غدیریه، تشریح کرد: در مکتب وحی، زیربنای همه قداستها، ارزشها، حقانیتها، توحید است و قداست همه مقدسها، به توحید برمیگردد، اگر انبیا، امامان، اعتقاد به معاد و…، مقدس هستند به توحید برمیگردد، لذا قدم اول دین بحث معرفت میباشد و در اول نهجالبلاغه نیز، امام علی(ع) به آن پرداخته است.
وی بابیان اینکه دو نوع معرفت الله داریم، ابراز کرد: معرفت الله که عقلاٌ و شرعاً لازم و زیربنای همه دین ما است، همان معرفت به هستیها و اصل وجود میباشد و معرفت الله دیگر که اغلب محال و شرعا حرام است و تحققپذیر نیست، معرفت الله به چیستی، چگونگی خدا می باشد که نباید به آن ورود کرد و شرعاً ورود به آنها برای ما حرام است.
استاد حوزه علمیه خراسان با اشاره به بخشی از آیات که منع بررسی در مورد صفات الهی است، گفت: در روایات و آیات به تفکر تشویق کردهاند از جمله «فضیلت و ارزش اندیشیدن؛ موارد تفکر؛ عوامل تفکر؛ موانع تفکر ؛ فواید تفکر و محارم تفکر»، اما تفکر در چند جا ممنوع شده و به لحاظ اعتقادی، خط قرمز تفکر، تفکر در ذات اقدس الهی است و در بحث اخلاقی نیز، تفکر به گناه، ممنوع می باشد.
حجتالاسلام والمسلمین باقری کیا، به فلسفه ممنوعیت تفکر در چیستی ذات اقدس الهی نیز اشاره کرد و افزود: خداوند متعال حقیقتی نامحدود است و مخلوقات محدود هستند و عقل و علم بشر که توسط مخلوقات رشد میکند، نمیتوانند به علم نامحدود خداوند متعال وارد شوند، بر همین اساس در آیاتی از قرآن کریم نیز، به آن پرداختهشده است.
وی با اشاره به آیات برهان عقلی، ازجمله آیه ۱۰۳ سوره انعام، آیه ۱۱۰ سوره طه به همراه آیه آخر سوره طلاق، آیه ۴۲ سوره نجم، آیه ۳ سوره حدید و…، مطرح کرد: در روایات بسیاری تبیین شده است که منظور از ابصار در این آیات، قوای ادراکی بشر است و بصیرتهای محدود انسانها نمیتواند خدای نامحدود را درک کند، لذا ورود به آن حرام است.
استاد دروس خارج حوزه علمیه مشهد به بخشی از آیتالکرسی، «کسی به علم خدا احاطه ندارد مگر به مقداری که خدا بخواهد»، اشاره و بیان کرد: دو نوع علمداریم؛ علمی که از صفات ذات الهی است و علمی که خدا خلق کرده و مخلوق و محدود است. لذا منظور این آیه به علم خلقشده، بازمیگردد.
حجتالاسلام والمسلمین باقری کیا، بابیان اینکه پژوهش و تحقیق در هر چیزی آزاد است اما نهایت گاه تفکر و تفحص و بحث، خداوند است، به روایتی از امام صادق(ع)، در کتاب الکافی « اگر رشته سخن به خدا رسید، امساک کن»، ادامه داد: با توجه به آیه ۳سوره حدید، خداوند به لحاظ هستی، ظاهر و ظهور محض و به لحاظ چیستی، باطن و بطون محض است و مخلوق نامحدود نمیتواند به غایت آن دست یابد، لذا ورود به آن حرام است.
استاد درس خارج حوزه علمیه مشهد ابراز کرد: پیامبر مکرم اسلام(ص) در فرازهای بخش اول خطبه غدیریه، بهطور مبسوط بحث توحیدی کرده و فرازهای عظیمی را در عظمت و عزت خداوند در جنبه هستی خدا بهکاربرده است.
وی مطرح کرد: معرفت الله که مورد تأکید درآیات و روایات است، معرفت به هستی میباشد که استاندارد آن در آیات ۱۵۹ و ۱۶۰ سوره صافات ذکر شده است.
حجتالاسلام والمسلمین باقری کیا، در پایان بابیان اینکه توصیفهای خدا به صفات کمالیه و افعال خدا را باید پیغمبر و ائمه(ع) توصیف کنند، گفت: حضرت علی(ع) در خطبههای نهجالبلاغه و همچنین در کتاب التوحید، توصیف ائمه اطهار(ع) از ذات خداوند بیانشده است.
لازم به ذکر است، این نشستها بهصورت مجازی از طریق آدرس اینترنتی (اینجا کلیک کنید) و محدود حضوری با رعایت شیوهنامههای بهداشتی در سالن جلسات مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد، از ساعت ۱۰ صبح روزهای ۲ تا ۶ مرداد برگزار میشود.
