فقه تا پویا و بالنده نباشد از اداره جامعه عاجز است و فقه پویا نیازمند اصول قَدَر و قوی است و اصول امروز آن قدرت را ندارد که فقه پویا را تولید کند زیرا عقل در اصول راه ندارد. قطع را به اصول آوردند اما عقل را نیاوردند زیرا عقل بیاید مقدمات تجربی و نیمه تجربی و تجریدی و … دارد و با نیروی قوی وارد صحنه میشود.
به گزارش شبکه اجتهاد به نقل از ایکنا، آیتالله عبدالله جوادی آملی امروز، 29 فروردینماه در درس تفسیر خود در مسجد اعظم گفت: تمام سختگیریها برای کافران ناشی از این است که اینها در برابر نعمتهای الهی کفران نعمت کردند، قرآن فرمود ما کل نظام هستی را به بهترین وجه خلق و همه را به عنوان مائده خلق کردیم تا میهمان دعوت کنیم که همان جامعه انسانی است و زمین را با همه کوهها و معادن آفریدیم و بعد انسان را هم زیبا آفریدیم تا از آن بهره ببرد و به او قدرت تعقل و عمل دادیم تا برابر آنچه عقل فهمید عمل کند و برای او کرسی قضا قرار دادیم تا بین قانون عقلی و عمل داوری کند.
تفکیک قوا در کشورها کپیبرداری از خلقت انسان است
وی افزود: تفکیک قوا در تمدنهای بشری از ساختار خلقت انسان گرفته شده است؛ گفتند انسان یک قوه مجریه و مقننه و قضائیه میخواهد تا مجریه عمل کند، مقننه قانونگذاری کرده و قضائیه هم داوری کند. لذا مجری باید غیر مقنن و هر دو غیر از قاضی باشد. وی افزود: حداقل این تفکیک چهار هزار سال سابقه دارد و گفتهاند از ساختار درونی انسان نشئت گرفته است. خدا به او عقل داده تا بفهمد که چی بد و چه چیزی خوب است البته مقدار زیادی از فهم انسان به وسیله وحی و نبوت و امامت تکمیل و تمام شده است و قدرت اجرائیه داده تا قوانین را اجرا کند و کرسی قضا را هم در کنار این دو به عنوان نفس لوامه گذاشت تا سرزنش کند و به او فشار میآورد و یا اگر کار خوبی کرد بسیار خوشحال است.
علم اصول کنونی قدرت پویا کردن فقه را ندارد
آیتالله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: علم ملکوتی ائمه بالاتر از آن است که سند فقهی باشد؛ درست است که فقه، جامعه را اداره میکند و اساس کار حلال و حرام و واجب و … است ولی فقه تا پویا و بالنده نباشد از اداره جامعه عاجز است و فقه پویا نیازمند اصول قَدَر و قوی است و اصول امروز آن قدرت را ندارد که فقه پویا را تولید کند زیرا عقل در اصول راه ندارد. قطع را به اصول آوردند اما عقل را نیاوردند زیرا عقل بیاید مقدمات تجربی و نیمه تجربی و تجریدی و … دارد و با نیروی قوی وارد صحنه میشود.
این استاد بزرگ حوزه علمیه قم تأکید کرد: البته بارها گفتیم عقل در مقابل دین نیست زیرا ذرهای از قوانین الهی با عقل نیامده چه عقل حکیم و فقیه و .. عقل، سراج خوبی است نه صراط که راه را تشخیص میدهد. انسان در حد آفتاب هم که باشد از آو کاری ساخته نیست.
علم غیب ائمه(ع) مبنای فقهی نمیشود
آیتالله جوادی آملی بیان کرد: هم قطع قطاع و هم شک شکاک باید در اصول معتبر میشد ولی الان نابسامانی میان فقه و اصول وجود دارد. اصول باید مطرح کند که علم ائمه قطع است یا نه؟ البته همان طور که کاشف الغطاء گفته مطالب بشری را باید با علم بشری حل کرد وگرنه علم غیب برتر از آن است که به کار فقه آید به همین دلیل پیامبر و ائمه نیز با علم غیب داوری نمیکردند و با علم ظاهر عمل میکردند.
