بر تجّار و بازرگانان مسلمان، واجب است ـ به وجوب كفايي ـ كه از رخنه كردن بيگانگان داخلي و خارجي در امور تجارت و صنايع و مؤسسات بازرگاني با همكاري و مشورت يكديگر و تأسيس شركت هاي مشابه، جلوگيري نمايند.
حکم فقهی تجار مسلمان، خرید و فروش اجناس خارجی و چند موضوع دیگر در فتاوای آیت الله العظمی صافی را منتشر می کند.
* توجه به وضع تعليم و تربيت فرزندان
مسأله ۲۸۷۳. از مهم ترين مطالب اسلامي، توجه به وضع تعليم و تربيت فرزندان و مراقبت در حُسن ترقي و تكامل علمي و تربيتي آن ها است.
* کفار حق دایر کردن مدارس در ممالک اسلامی را ندارند
مسأله ۲۸۷۵. كفار حق ندارند در بلاد اسلام، مدرسه داير كنند؛ و تعليم و تربيت اطفال مسلمانان را عهده دار شوند؛ و جايز نيست مسلمانان، فرزندان خود را به مدارس و كودكستان هاي آن ها بفرستند.
مسأله ۲۸۷۶. تأسيس مدارس مختلط؛ اعم از ابتدايي و عالي و تدريس در آن مدارس و فرستادن فرزندان به آن مدارس و همكاري با آن ها، جايز نيست.
* تأسیس دانشگاه ها بر اساس تعاليم مقدسه اسلام
مسأله ۲۸۷۷. بر مسلمانان واجب است در صورتي كه در مدارس و دانشگاه ها و دانشكده هاي علوم و صنايع مورد احتياج عموم، طبق آداب و سنن و رعايت احكام اسلام به تعداد كافي نباشد، خودشان مستقيماً به تأسيس اين گونه مدارس و دانشگاه ها بر اساس تعاليم مقدسه اسلام و اجراي برنامه هاي ديني، اقدام نمايند، و مهما امكن طوري ترتيب بدهند كه از تمام طبقات هر كس استعدادش بيشتر است بتواند به تحصيل ادامه دهد.
* جایز نبودن رفتن به کلاس درس استاد فاسدالعقیده
مسأله ۲۸۷۹. حضور در كلاس درسي كه استاد آن، فساد عقيده داشته باشد، و در ضمن درس به طور ضمني، عليه اسلام تبليغ ميكند، جايز نيست.
* خريد و فروش اجناس و کالای خارجی
مسأله ۲۸۸۰. خريد و فروش اجناس و امتعه بيگانگاني كه با مسلمانان، در حال جنگ هستند، در صورتي كه سبب قوت آن ها و ضعف مسلمانان شود، جز در موارد اضطرار و ضرورت، مثل معالجه بيمار و امثال آن، جايز نيست.
* وظیفه تجار مسلمان در امور اقتصادي
مسأله ۲۸۸۱. بر تجار و بازرگانان مسلمان، واجب است ـ به وجوب كفايي ـ كه از رخنه كردن بيگانگان داخلي و خارجي در امور تجارت و صنايع و مؤسسات بازرگاني با همكاري و مشورت يكديگر و تأسيس شركت هاي مشابه، جلوگيري نمايند، و نگذارند فِرَق ضالّه و بيگانه زمامدار امور اقتصادي مسلمين شوند، و به هر وسيله اي ممكن است ايادي آن ها را قطع نمايند.
* عدم جواز همكاري و شركت با مؤسسات فرهنگي بيگانگان و فِرَق ضالّه
مسأله ۲۸۸۲. همكاري و شركت با مؤسسات فرهنگي بيگانگان و فِرَق ضالّه -كه از عوامل مهم استعمار و تضعيف مسلمين و تقويت كفار بوده و هست- جايز نيست.
* سازش با بيگانگان، عليه منافع مسلمانان گناه كبيره است
مسأله ۲۸۸۵. سازش با بيگانگان، عليه منافع مسلمانان و اتكاء به آن ها و همدستي با آن ها، همه از گناهان بزرگ و معاصي كبيره است.
حقوق و روابط اجتماعي مسلمانان، طبق احكام اسلام باشد
مسأله ۲۸۹۳. بر مسلمانان لازم است كه حقوق و روابط اجتماعي خود را طبق احكام اسلام، مرتب و منظم كنند و از بِدَع و سنت هاي بيگانگان، جداً پرهيز نمايند.
این افراد اگر مشاغل اجتماعي اسلامي را عهده دار شوند، غاصب هستند!
مسأله ۲۸۹۴. كساني كه متدين و ملتزم به احكام اسلام نيستند و اهل نماز و روزه و وظايف شرعيه نمي باشند، لياقت عهده داري مشاغل اجتماعي اسلامي و مناصب عمومي را ندارند و اگر عهده دار شوند، غاصب و متجاوز به حقوق عمومي شناخته مي شوند.
* چگونگی رفتار مسلمان با مسلمانان دیگر و کفار
مسأله ۲۸۹۷. مسلمانان بايد در بين خودشان با گذشت رفتار كنند و همكار يكديگر باشند و نسبت به كفار، سخت و از دادن هر گونه اختيار و سلطه به آن ها نسبت به امور مسلمين، اجتناب نمايند.
منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی صافی- توضیح المسائل-بخش: مسائل اجتماعی اسلام.
