حجتالاسلام و المسلمین دکتر احمد مبلغی؛ رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی که جهت شرکت و سخنرانی در کنفرانس بینالمللی علوم فقهی عمان به این کشور سفر کرده است، در سخنان خود در نشست افتتاحیه این کنفرانس، فطرت را زیربنای همه آموزههای دینی دانست و گفت: متأسفانه بسیاری از ما به دلیل برنیامدن از نگاه فطری به سمت دریافت مضمون نص، به بحران فکری- تفسیری در برداشت مسائل اجتماعی اسلام از نصوص دچار شدهایم.
دکتر احمد مبلغی در سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه کنفرانس بینالمللی علوم فقهی در کشور عمان اظهار داشت: اگر دو اندیشه را بپذیریم مشکلات فکری ما در تلقی مناسبات اجتماعی از نظر اسلام حل میشود.
وی ادامه داد: این دو، یکی اندیشه “مجال دادن به صفات الهی جهت انعکاسیابی در زندگی اجتماعی انسان” است و دیگری اندیشه “لزوم برآمدن از فطریات اجتماعی برای تفسیر اجتماعیات اسلام” میباشد.
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی با اشاره به این که این دو اندیشه (“لزوم انعکاس صفات الهی در زندگی بشر” و ” لزوم توجه به مسائل اجتماعی انسانی از خاستگاه فطرت”) در منظومه فکری مسلمانان، نادیده انگاشته شدهاند، گفت: این دو اندیشه قابلیت آن را دارند که به دو نظریه اساسی تبدیل شده و خاستگاهی برای تنظیم روابط اجتماعی به شمار آیند.
وی در خصوص اندیشه اول اظهار داشت: مشکل ما این است که تنها به تقرب عبادی بسنده کردهایم و مقولهای را به نام “تقرب اجتماعی به خداوند” را نشناختهایم و تعریف نکردهایم. وی گفت: تقرب اجتماعی یعنی این که زندگی اجتماعی جامعه به خداوند نزدیک شود و تقرب زندگی اجتماعی به خداوند یعنی این که خدا و صفات الهی در اندیشه و زندگی جامعه حضور داشته باشد تا همه آن را لمس کنند و از لطافت و رحمت آن منتفع گردند.
حجتالاسلام و المسلمین مبلغی خاطرنشان کرد: ما نه تنها اجازه ندادهایم صفات خداوند متعال بر زندگی و روابط اجتماعیمان انعکاس یابد، که فراتر، رفتارهای خود و روابط با یکدیگر را از تاثیرپذیری از صفات الهی دور کردهایم.
این استاد برجسته حوزه و دانشگاه گفت: اگر به صفات الهی اجازه انعکاس در زندگی خود را بدهیم، این صفات میتواند در سطوح بالا، زندگی را تکامل، تلطیف و سالمسازی کند و میزان انسانیت آن را به مراتب افزایش دهد.
وی یادآور شد: خداوندی که اسلام معرفی میکند، خدای صلح و آرامش، خدای سیر دادن بشر به سمت به آسانی و دورساختن سختی از آن، خدای زیبایی و آشکارسازی آن برای مردم به عنوان زینت و خدای طیبات و روزی دادن بنی آدم از آنهاست.
وی با اشاره به آیاتی از قرآن کریم ادامه داد: خداوند ما پروردگار نیکی، آرامش خواهی برای انسانها در روابطشان از راه بر و نیکی است. او خدای بخشش، رحمت و خدای زیبایی است. او زیباست و زیبایی را دوست دارد. او پروردگاری است که به انسان اختیار داده است. او پروردگار رشد است و اکراه و اجباری را نفی کرده است. او پروردگار طالب حسن در قول و احسان در عمل از انسانهاست و بالاتر از انسان نه تنها حسن بلکه احسنها را خواسته است. او پروردگار اراده مصالح برای جامعه انسانی است افزون بر اراده و تشریع تامین مصالح برای جامعه اسلامی و نیز جامعه ادیانی.
دکتر احمد مبلغی با اشاره به آیه “لولا دفع الناس بعضهم ببعض لفسدت الأرض” خاطر نشان کرد: این آیه به جامعه انسانی نظر دارد. این که در ادامه آیه میفرماید خداوند ذو فضل بر عالمین است، مؤید این ادعاست.
وی یادآورشد: آیه دیگری نیز وجود دارد که به جامعه ادیانی نظر دارد و آن آیهای است که میفرماید: اگر خدا بعضى از مردم را با بعض دیگر دفع نکند، صومعهها، کلیساها و کنیسهها و مساجد سخت ویران میگردد”. در این آیه تنها مساجد ذکر نشده است.
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی گفت: متاسفانه ما گاهی با کوتهبینی، خداوند و زیبایی را از زندگی دور کرده و دست افکار تنگ خود را در مناسبات اجتماعی باز کردهایم .
وی در مورد نظریه فطرت اجتماعی گفت: فطرت زیربنای همه آموزههای دینی اعم از عقاید، فرهنگ، فقه، اخلاق و تمامی معارفی است که به وسیله اجتهاد از این دین استخراج می گردد.
حجتالاسلام و المسلمین مبلغی گفت: متاسفانه ما تنها فطرت اعتقادی را به رسمیت شناخته ایم درحالی که احکام اسلامی نیز بر پایه فطرت و با هدف بر انگیختن گنجینههای فطری بنا شدهاند.
احمد مبلغی گفت: باید اجازه دهیم خورشید فطرت اسلامی از مشرق اسلام عزیز طلوع کند.
وی اظهار کرد: اگر خواهان بروز چهره حقیقی اسلام هستیم باید نظریه “لزوم برآمدن از فطریات اجتماعی برای تفسیر اجتماعیات اسلام” را جدی بگیریم.
حجتالاسلام و المسلمین مبلغی گفت: متاسفانه ما تنها فطرت اعتقادی را به رسمیت شناخته ایم درحالی که احکام اسلامی نیز بر پایه فطرت و با هدف بر انگیختن گنجینههای فطری بنا شدهاند.
احمد مبلغی گفت: باید اجازه دهیم خورشید فطرت اسلامی از مشرق اسلام عزیز طلوع کند.
وی اظهار کرد: اگر خواهان بروز چهره حقیقی اسلام هستیم باید نظریه “لزوم برآمدن از فطریات اجتماعی برای تفسیر اجتماعیات اسلام” را جدی بگیریم.
سخنران جلسه افتتاحیه کنفرانس عمان ادامه داد : اگر اسلام نسبت به فطرت اجتماعی مردم بیتوجه بود، لازم بود اخلاق جدیدی را تاسیس نماید، نه آن که اخلاقی را که مردم میفهمند و در زندگی اجتماعی خود تجربه میکنند در پیش گیرد.
دکتر احمد مبلغی گفت: اگر اسلام، پذیرای فطریات اجتماعی نبود، هیچگاه بعضی از عادات جاهلی که ریشه در فطرت انسانی دارند را نمیپذیرفت.
