ضوابط فقهی و حفظ جان انسان/ محمدجواد فاضل لنکرانی

در مورد این ابتلاء بزرگ به ویروس کرونا که در کشور اتفاق افتاده و مردم عزیز ما خصوصا مردم عزیز و انقلابی قم به آن مبتلا هستند لازم است نکاتی را همه ما مورد توجه قرار دهیم:

اولین نکته این است که بدانیم تمام این گرفتاریها امتحان الهی است. اگر یک انسان یا افراد متعددی مبتلا به کسالت می‌‌شوند این مرض و کسالت یکی از امتحانات خداوند نسبت به بشر است. همانطور که در حال سلامت انسان در حال امتحان است که چگونه از این نعمت بزرگ سلامت برای سعادت خود و جامعه‌‌اش بهره می‌‌برد، با ابتلا به بیماری هم در یک امتحان دیگری قرار می‌‌گیرد تا پی به درجات ایمان و اعتقاد خود به مبدا و معاد برد.

انسان باید ببیند در اثر یکی از این امراض حالت یاس و نا امیدی در او به وجود می‌‌آید یا نه ایمانش قوی تر شده و به خدا بیشتر پناه می‌‌برد. یک جهت ابتلاء به این امراض آن است که درجات ایمان بشر بالا رود. بالاخره عمر انسان تمام می‌‌شود اما این کسالت‌ها به استحکام ایمان انسان کمک می‌‌کند.

مرحوم والد آیت‌الله فاضل لنکرانی(ره) که در ایام زندگانی خود به کسالت‌های فراوانی مبتلا بود مکرر می‌‌فرمود این بیمارها مراتب اعتقاد به توحید من را بسیار قوی کرده گاهی به ما متذکر می‌‌شدند چرا خداوند در نماز هنگام برخاستن و نشستن فرموده ذکر «بِحَول الله و قُوّته أقُومُ وَ أقعُدُ» را بگویید مگر یک ایستادن و نشستن نیاز به حول و قوه خداوند دارد؟ حول و قوه خداوند باید برای مجموعه کائنات باشد. آنگاه می‌‌فرمودند در اثر کسالت‌هایی که پیدا کردم برای من مسجل شد که در کوچکترین و ساده ترین امور زندگی حول و قوه الهی دخالت دارد. مقصود از بیان این خاطره آن است که این کسالت‌ها باید درجه ایمان انسان را بالا ببرد. مبادا برای کسی یاس و نا امیدی به وجود آورد. موفقیت در این امتحان به همین است که بتوانیم یقین خود را نسبت به وابسته بودن همه امور عالم به قدرت پروردگار و توجه به قیامت و عالم آخرت بیشتر کنیم.

نکته دوم آنکه از همه پزشکان، پرستاران، پرسنل و مسئولین محترم بیمارستانها که با حضور خود در مراکز درمانی و رسیدگی به بیماران مبتلا به این ویروس یک کار جهادی انجام می‌‌دهند، به سهم ناچیز خودم تشکر می‌‌کنم. این فداکاری آنها یقینا از مصادیق جهاد در راه خداست.

دعا می‌‌کنیم اولا خداوند پزشکان و پرستاران عزیز ما را حفظ کند تا بتوانند مراقبت از سلامت مردم جامعه کنند ثانیا امیدوارم با این بحران علم پزشکی ایران پیشرفت افزون یابد و مسوولین و پزشکان محترم پی به نواقص موجود برده و با برطرف ساختن آن سلامت آینده کشور تضیمن شود.

نکته سوم این است که عمل به توصیه‌های پزشکان بر هر انسانی لازم است. در کنار آیت‌الله فاضل لنکرانی(ره) بوده‌‌ام و به خوبی مشاهده کرده‌‌ام که نسبت به رعایت دستورات پزشکان چقدر اهتمام داشتند و این سیره همه مراجع ما بوده و هست. ما مرجع تقلیدی نداریم که در زمان کنونی با رشدی که علم پزشکی کرده است از عمل به دستورات آن استنکاف کرده باشد. اگر پزشکی به یک مرجع تقلید بگوید نباید روزه بگیرید آن مرجع تقلید دیگر روزه نمی‌‌گیرد.

اساسا این از خاصیت و ارزش و عظمت فقه شیعه است. در رأس احکام فقهی شیعه حفظ جان انسان قرار دارد. تمام عباداتی که برای خداوند انجام می‌‌دهیم اگر با حفظ جان انسان مزاحمت داشته باشد، باید از انجام آن خودداری شود. این امر بسیار واضح در فقه و اصول ماست که در مساله تزاحم حفظ جان مقدمه است. در برخی موارد نه تنها مقدم است بلکه به تصریح فقهاء اگر روزه برای انسان ضرر داشته باشد گرفتن روزه بر او حرام است. ضوابط فقهی ما از جهت مراجعه، اعتماد و لزوم عمل به دستورات پزشکان بسیار روشن است.

امام خمینی(ره) در برخی فتاوا می‌‌فرمودند اگر در زمستان کسی بخواهد برای وضو گرفتن به حیاط بروند و با آب سردی که برای پوست او ضرر دارد وضو بگیرد قاعده لاحرج جریان پیدا کرده و حکم وضو را برطرف می‌‌کند.

امروز رسانه‌های معاند با دین و شیعه و انقلاب در صدد ایجاد تقابل بین طب و دین هستند. مردم عزیز ما بیدار باشند که فقه ما دستورات بسیار قوی، منطقی و مستحکم در حوزه طب دارد.

آخرین نکته‌: در روایات ما این مریضی‌ها علاوه بر این که موجب ارتقاء معنوی افزایش یقین انسان نسبت به خداوند متعال است؛ خداوند این مریضی‌ها را کفاره گناهان قرار داده است.

پیامبر(ص) فرمودند اگر مؤمن در بدن خودش چیزی را که موجب اذیت او هست داشته باشد، خداوند از گناهان او صرف نظر می‌‌کند.

در این ماه مبارک رجب دعا می‌‌کنیم خداوند همه ما را از این امتحان الهی سربلند بیرون آورد و مسوولین را هرچه بیشتر برای خدمت به این ملت عزیز که همه چیزشان را برای اسلام و انقلاب فدا کردند؛ مصمم تر کند و قدم‌های بسیار بزرگی برای رشد و تعالی این نظام اسلامی ان شاء الله برداشته شود.