کتاب شهيد نامدار عاشورا؛ ثقة الاسلام تبريزی

روحانيون و علماي اسلام در تاريخ و فرهنگ ايران همواره جايگاه برجسته و سهم مهمي داشته اند و دارند. سابقه حضور علما در عرصه سياست و اجتماع بسيار طولاني است، ولي همزمان با شيوع و گسترش تشيع در ايران و با رسميت يافتن آن در سال 907 ق، مرحله جديدي از هويت ملي و ديني تحت زعامت مرجعيت شيعه نمودار گرديد و پرچمدار حفاظت و دفاع از هويت ايران شيعي شد. نهضت عدالتخواهي كه بعدها به مشروطيت معروف گرديد، با حركت مراجع وقت آغاز گرديد و به راه افتاد. خود آنان هزينه هاي سنگيني پرداخته و شهداي برجسته اي تقديم رهايي ملت نمودند. در ميان علماي شهيد عصر مشروطيت ميرزا علي ثقة الاسلام تبريزي از نامبردارترين شخصيت ها به شمار مي رود.

وي همچون ديگر علماي تبريز نقش فعالي در پيشبرد اهداف نهضت عدالتخواهي داشت. ثقة الاسلام ضمن آنكه روحيه ضداستبدادي داشت با سلطه بيگانه هم به شدت مخالف بود و همچون ساير علماي شيعه خواهان حفظ استقلال و آزادي ايران و ايرانيان بود. او اقدامات افراطي و ضدمذهبي مشروطه خواهان را هم به زيان نهضت مي دانست و با آن مخالفت مي كرد.

ايستادگي و آزادگي ثقة الاسلام در مقابل نيروهاي اشغالگر روس، كه منجر به شهادت او در روز عاشوراي 1330 ق گرديد، از اقدامات مهم و قابل ستايش زندگي وي و تاريخ تشيع است.

اين اثر توسط استاد سيد هادي خسروشاهي در شش فصل تأليف شده است. در فصل اول به معرفي شهيد ثقة الاسلام تبريزي و آثار قلمي و افكار و عقايد او بر اساس رساله لالان پرداخته مي شود. در فصل دوم نقش آذربايجان در مشروطيت و جايگاه ثقة الاسلام در آن بررسي شده است. در فصل سوم دوره بحراني تبريز بعد از جلوس محمدعلي شاه بر اريكه سلطنت و مخالفت هاي او با مجلس مورد بررسي قرار گرفته است. فصل بعدي به اشغال آذربايجان توسط روس ها و جنايات آنها اختصاص يافته و در فصل پنجم تلاش هاي ثقة الاسلام تبريزي در دفاع از شرافت و هويت ايراني تبيين شده است و در فصل ششم با عنوان عاشورا در عاشورا، جريان شهادت و بازتاب شهادت او در روز عاشوراي 1330 هجري قمري بررسي مي شود… شش پيوست نيز در پايان كتاب براي استفاده محققان و پژوهشگران افزوده شده است.