مرکز اسناد نجف اشرف با اشاره وجود پیوسته جریان نوآوری و تجدید در میان زعمای حوزه علمیه نجف اشرف، یک سند تاریخی مربوط به نوآوری و حرکت اصلاحی یکی از علمای بزرگ در حوزه علمیه نجف را منتشر کرد که مربوط به اصلاح شیوه تحصیل و تبلیغ در این حوزه مبارک است.
این سند مربوط به شیخ محمدحسین کاشف الغطاء زعیم حوزه علمیه نجف اشرف در آن دوره یعنی سال ۱۳۵۱ هجری قمری است.
ترجمه متن عربی این سند در زیر تقدیم خوانندگان ارجمند میشود:
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین
والحمدلله رب العالمین والصلاه والسلام علی صفوته من الخلق اجمعین محمد و اهل بیته الطیبین الطاهرین
از آنجا که نجف اشرف کعبه علوم دینی عموم شیعیان بوده و علما و مجتهدان از آن جوشیده اند و در طول قرون متعدد تاکنون به عنوان مرکز درس و تدریس مطرح بوده و امروز اهالی این حوزه با تحولاتی در روزگار مواجه شده اند که نزدیک است روح دین و جوهر علم را از بین ببرد و نزدیک است که این سم کشنده به شیعیان در تمام طبقات نیز سرایت کند و بر اثر آن نسل علم و دین از تمام مسلمانان به ویژه شیعیان جدا شود و این امری محسوس است که نیاز به دلیل ندارد؛ از این رو ضروری بود که علمای بزرگ و اهل دین برای این خطر بزرگ دور هم جمع شده و چارهای بیندیشند و برای اصلاح ساختار علمی بر اساس موازین شرعی چارهای بیندیشند به گونهای که به امور تحصیل و تامین زندگی طلاب سامان دهند تا طلاب در تحصیل متمحض شوند و روشی دینی و علمی طراحی کنند که مواد فقه جعفری و مبانی اصول و نحو و صرف و تفسیر و اصول عقاید در آن تدریس شود.
البته این کار باید زیر نظر هیئتی منتخب از بزرگان علم انجام شود تا ساختارهای صحیحی را طراحی کنند و این پروژه بزرگ زیر نظر علمای بزرگ و با رایزنی با آنها در امور مهم و بدون دخالت دیگران انجام شود بدین صورت که این کار فقط در اختیار اهل دین و علم و تحصیل باشد و در این میان منبع مالی حوزه نیز باید عموم شیعیان در تمام نقاط و اقشار باشند تا هرکس غیرتی بر دین و علم دارد بتواند در این طرح بزرگ که موجب حیات امت است مشارکت کند و من نیز در آستانه مرگ هستم و از این رو هر مسلمانی به اندازه امکانات و فکر و قلم و مال و زبان خود میتواند در این طرح شرکت کند که فرمود: (إنا لا نضیع أجر من أحسن عملا) و (وإن الله لمع المحسنین).
۲۴ جمادی الآخره سال ۱۳۵۱ هجری
محمدحسین آل کاشف الغطاء
حمایت علما و بزرگان حوزه نجف از این طرح
اما درپی صدور این پیشنهاد و طرح نوآورانه در حوزه علمیه، علما و بزرگان حوزه علمیه نجف در آن دوره در ذیل همین طرح ضمن امضای آن به بیان نظر خود پرداختند که اسامی و نظر این علما نیز بدین شرح است:
عبدالصاحب الحلو: بسمه تعالی تردیدی در این طرح نیست و بر تمام افراد شیعه لازم است به مقدار توان خود برای مداوای این بیماری کمک کنند.
جعفر آل بحر العلوم طباطبایی: به لطف خدای متعال حقیر با تمام وجود با این طرح موافقم و آن را شرعا و عرفا راجح میدانم.
عبدالحسن مبارک: سپاس خدایی که به علم و یاری اهل آن تشویق کرد؛ طرح مذکور خوب است و اقدام به آن و تلاش برای ترویج آن لازم است.
خضر الدخیلی: هیچ شبههای در رجحان این امر مورد امضا نیست و از خدای سبحان میخواهیم اسباب آن را فراهم کرده و مرا برای انجام واجبات و لوازم آن موفق بدارد که او توفیق دهنده و هدایتگر است.
محمدعلی موسوی بحرانی: سپاس او را؛ از نظر علمای اعلام اهل تقلید هیچ اشکالی در خوب بودن این طرح نیست.
کاظم علی بیک: بسمه تعالی تردیدی در رجحان این طرح و بندهای مطرح شده در آن نیست.
عبدالمرتضی الخرسان: هیچ شبهه و تردیدی در رجحان این امر مورد امضا نیست و از خدای متعال میخواهیم توفیق اتمام آن را عنایت کند.
محمدجواد مطر: این طرح خوب است.
جواد نوه مرحوم صاحب جواهر: طرحی خوب است و من با آن موافقم.
محمدحسن مظفر: تردیدی در خوب بودن این طرح نیست.
عبدالرسول آل علامه صاحب جواهر: تردیدی در رجحان این طرح نیست.
محمدحسین قزوینی: با اخلاص با این طرح موافقم و از خداوند طلب توفیق دارم.
محمدرضا کاشف الغطاء: من با این طرح دینی موافقم و از خداوند موفقیت آن را خواستارم.
محمدامین الصافی: با این طرح موافقم به شرط آنکه در انتخاب هیئت علمای آن تمام امضا کنندگان این طرح مشارکت داشته باشند و اعضای آن هر سال انتخاب شوند.
موسی الجصانی: تردیدی در خوب بودن این طرح نیست و توفیق اتمام آن را از خداوند خواستارم.
محمدحسن اصفهانی: تشکیل مدرسه علمیه دینی زیر نظر اهل علم و معرفت و تقوا و امانت امری است که هیچ تردیدی در آن نیست و از برادران مومنم انتظار دارم آن را تایید کرده و به اجرای آن کمک کنند.
مهدی الخراسانی: من با این طرح موافقم و از خدای متعال موفقیت آن را خواستارم.
موسی الشیخ عمران دعیبل: اقدم به احیاء علوم دینی و اهل آن بدون تردید کاری پسندیده است و خدای متعال توفیقف دهنده به راه درست است.
علی الحسینی شبر: هیچ شک و شبههای در پسندیده بودن این طرح نیکوکارانه نیست و از خداوند توفیق تلاش در راه تحقق آن را خواستارم.
سایر اسامی امضا کنندگان این سند تاریخی نیز در زیر آن آمده است:
