آیت الله جوادی آملی گفت: قواعد عقلی و فلسفی بکر مانده و باید مانند قواعد فقهی و اصولی توسط آزاد اندیشان متدین استخراج شود چرا که فلسفه علمی است که می تواند پاسخگوی نیازهای فکری و شبهات امروز جامعه باشد.
آیتالله جوادی آملی در دیدار اعضای شورای هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی با ایشان در محل بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء پس از شنیدن توضیحاتی درباره افتتاح نخستین شعبه مجمع عالی حکمت در مشهد، اهمیت احیاء تفکر عقلانی در جامعه را مورد اشاره قرار داد و گفت: ما اگر بخواهیم تفکر عقلی داشته باشیم باید تا آنجا که امکان دارد از اعتباریات فاصله بگیریم. فضای دنیا فضای اعتباریات است، اعتباریات هرچند طیب و طاهر باشند باز محدوده آنها به محدوده دنیا است حال آنکه فلسفه در این محدوده نمی تواند اسیر بماند و برای رشد باید آسمانی باشد.
وی در ادامه گفت: فیلسوف به قدر ضرورت باید با اعتباریات سرو کار داشته باشد تا متأثر از آنها نباشد، این که تأکید روایات ما این است که انسان نباید در دنیا زندگی کند از این جهت است که انسان بالاتر و والاتر بیندیشد.
آیت الله جوادی آملی با تأکید بر ضرورت استخراج قواعد عقلی و فلسفی در حوزه های علمی اظهار داشت: قواعد عقلی و فلسفی بکر مانده و باید مانند قواعد فقهی و اصولی توسط آزاد اندیشان متدین استخراج شود چرا که فلسفه علمی است که می تواند پاسخگوی نیازهای فکری و شبهات امروز جامعه باشد.
اعتباریات در منظر آیتالله جوادی آملی و علامه
به عقیده یکی از شاگردان آیتالله جوادی آملی، ایشان و علامه طباطبایی، موجوداتی را که با اعتبار عقل عملی تحقق پیدا می کنند اعتباریات مینامند، مانند خانواده، گروه و جامعه از نظر ایشان اعتباریات در مقابل امور غیر اعتباری که به انها حقایق تکوینی نیز گفته می شود قرار می گیرند.
حمید پارسانیا با تمایز نهادن بین عقل عملی و نظری از منظر علامه طباطبایی و آیت الله جوادی آملی معتقد است: اگر کار عقل عملی عزم و اراده است، کار عقل نظری جزم و آگاهی است و بر این اساس همه علوم در انتهای بستری اعم از علوم نظری و عملی محصولات عقل نظری هستند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران عقیده دارد: اعتباریاتی که علامه طباطبایی از آنها سخن می گوید غیر از “اعتبارات محضه” است که در ملاعبات و بازی های خیال انجام می شود. اعتبارات عقل عملی در متن واقعیت های انسانی اجتماعی تاریخی و فرهنگی قرار می گیرد. این اعتبارات هم خود به وساطت اراده و عزم انسانی موجود می شود و هم پیامدهای غیر اعتباری و تکوینی دارند.
وی با اشاره به این مطلب که علامه طباطبایی اعتباریات عقل نظر را به دو قسم تقسیم می کند توضیح میدهد: علامه طباطبایی اعتباریات عقل نظر را به دو قسم تقسیم می کند؛ اعتبارات قبل از اجتماع و اعتبارات بعد از اجتماع، که اعتباریات بعد از اجتماع مربوط به زندگی اجتماعی بشر بوده و موضوع علوم اجتماعی هستند.
