پروژه ایمان یک برنامه پژوهشی مشترک است که با همکاری دانشگاههای وست واشنگتن و بیلور و با حمایت بنیاد تمپلتون برگزار میشود. این پروژه سه ساله در طول سالهای 2014-2016 در امریکا اجرا میگردد و هدف از آن گردآوری تعدادی از پژوهشگران برای تحقیق در باب زوایای مختلف مسئله ایمان است.
در سال نخست(2014)، این پروژه به “سرشت ایمان” اختصاص داشت و 12 نفر از اساتید و دانشجویان از دانشگاههای مطرح امریکا و اروپا در آن شرکت داشتند. در سال دوم(2015)، تمرکز بر “ارزش و ارزیابی ایمان” بود. طی این دوره، 12 پژوهشگر از دانشگاههای معتبر امریکا موفق به پذیرش در این پروژه شدند. سال سوم (2016) نیز به بحث از “فضیلت ایمان” اختصاص دارد. در این سال، 14 پژوهشگر برای این پروژه انتخاب شدند که در این دوره در کنار سیزده پژوهشگر از دانشگاههای امریکای شمالی، یک پژوهشگر از ایران نیز حضور دارد.
برنامه هر دوره به این نحو برگزار میشود که افراد یک ماه فرصت دارند تا با استفاده از امکاناتی که پروژه در اختیار آنها قرار میدهد، در مورد طرح پیشنهادی خود به پژوهش بپردازند و حاصل آن را در قالب یک مقاله، ارائه کنند. در این یک ماه، پژوهشگران بایستی هر هفته، در سه سمینار شرکت کنند. همچنین هر پژوهشگر نیز موظف به ارائه یک سمینار در باب موضوع پژوهشی خود است. برای غنای هرچه بیشتر برنامه، از تعدادی از اندیشمندان برجسته نیز دعوت به عمل میآید، تا هر کدام موضوعاتی را در قالب سمینار ارائه کنند. در سال 2016 نیز از افرادی چون لیندا زاگزبسکی، سندی گلدبرگ و اد ویرنگا در این پروژه شرکت خواهند کرد و به ارائه نظرات خود در باب فضیلت ایمان خواهند پرداخت.
از دیگر نکات قابل توجه در مورد این پروژه، ترکیب پژوهشگران انتخابی است؛ به طوری که افرادی با درجه استاد تمامی، دانشیاری، استادیاری، پسادکترا و نیز دانشجوی دکترا، در کنار هم قرار میگیرند و پژوهشگران جوانتر، میتوانند از تجربه افراد با سابقه استفاده نمایند. همچنین با توجه به اینکه افراد از دانشگاههای مختلفی حضور دارند، این زمینه مهیا میشود که شرکت کنندگان، با ایدههای متنوعی آشنا شوند. به طور مثال در دوره اخیر افرادی از دانشگاههایی چون نوتردیم، پرینستون، بوستن، آریزونا، روچستر، بریتیش کلمبیا، ادیان و مذاهب و… حضور دارند که در این میان، وحید سهرابیفر، دبیر گروه فلسفه دین دانشگاه ادیان و مذاهب و دانشآموخته حوزه علمیه قم تنها پژوهشگر حاضر در این پروژه است که به یکی از دانشگاههای امریکایی یا اروپایی تعلق ندارد.
برگزاری دورههای پژوهشی به این نحو، موجب میشود افرادی که در حوزهای خاص، فعال هستند و ایده پژوهشی قابل توجهی نیز دارند، در زمانی مشخص در یک مکان جمع شوند و به تبادل نظر بپردازند. حاصل چنین پروژهای، هماندیشیها و ارائه مقالات ارزشمندی میشود که می تواند قدمی هر چند کوچک، در موضوع مورد بحث باشد. به نظر میرسد در کشور ما نیز، دست کم در برخی موضوعات، می توان به جای برگزاری همایشهای عریض و طویل و صرف هزینه های گزاف، چنین پروژههای هدفمندی را برنامه ریزی کرد. پروژه هایی که در کنار هزینه به مراتب کمتر، ثمره بیشتری را نیز در بردارد. پروژه هایی که بر اساس یک نیازسنجی صحیح و با استفاده از افراد متمحض در آن موضوع، می تواند به نتایجی پربار و راهگشا دست یابد.
