همایش ملی «المیزان و علوم انسانی اسلامی» با سخنرانی حضرت آیتالله جوادی آملی و استاد علی اکبر رشاد رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ، 23 آبان در دارالقران علامه طباطبایی قدس سره در قم برگزار شد.
مردم عمل میخواهند نه قول بیعمل
به گزارش خبرگزاری حوزه، حضرت آیتالله جوادی آملی در همایش ملی «المیزان و علوم انسانی اسلامی» با اشاره به دیدگاه علامه طباطبایی قدس سره بیان داشتند: اصرار مرحوم علامه طباطبایی قدس سره در صدر و ساقه کتاب قیم المیزان این بوده که قرآن، کتابی است که هماکنون گوینده آن با ما حرف میزند، از سنخ ماضی نیست که قالالله باشد و گذشته باشد، هماکنون قالالله و یقولالله است.
ایشان ادامه دادند: سرش در آن بوده که قرآن تجلی خداوند متعال است، به تعبیر حضرت امیرعلیه السلام در نهجالبلاغه «فتجلی لهم سبحانه فی کتابه من غیر أن یکونوا رأوه؛ تجلی خدا فوق زمان و زمین است»، نه ماضی و مستقبل و حال دارد، نه شرقی است و نه غربی، اگر جلوه اوست برتر از زمان است چون متزمن نیست و اگر جلوه اوست والاتر از مکان است چون متمکن نیست، هماکنون اگر کسی «یا أیها الذین آمنوا» را شنید مستحب است بگوید «لبیک»، در نتیجه معلوم میشود خداوند متعال هماکنون با ما حرف میزند.
معظمله در ادامه به اثرگذاری خون شهید و قلم عالم در جامعه اسلامی و نسبت این دو با هم، اشاره کردند و اظهار داشتند: همانطور که خون شهید جامعه را طیب و طاهر میکند، مرکب قلم یک عالم نیز میتواند جامعه را طیب و طاهر کند، قرآن کریم میگوید: اگر کشوری با خون شهید پاک شد ما سعی میکنیم میوه پاک به او بدهیم؛ میوه پاک، حوزه پاک، دانشگاه پاک، دولت پاک، بانک پاک، مردان و زنان پاک است، فرمود این وعده الهی با فعلش همراه است؛ «لا یخلف الله».
حضرت آیتالله جوادی آملی تصریح کردند: همین دینی که فرمود خون شهید خیلی مقدس است، فرمود مداد علما مقدستر است، «مداد العلماء أفضل من دماء الشهدا»؛ این مرکب عالم است که شهیدپرور و شهادتساز است در نتیجه یقیناً این قلم از خون شهید بالاتر است. وجود مبارک رسول گرامی صلی الله علیه و آله و سلم میفرماید: ترازوی قیامت «والوزن یومئذٍ الحق» است نه «والوزن حق»، یعنی ما حقیقت را در یک کفه میگذاریم، نماز و روزه و اعمال شما را در کفه دیگر میگذاریم و آنها را با حق میسنجیم نه با چیز دیگر. فرمود در آن روز مرکب عالم را با خون شهید میسنجند، این مرکب، سنگینتر، قویتر و غنیتر از آن خون است.
معظمله با تأکید بر اینکه مردم عمل میخواهند نه قول بیعمل، گفتند: باید با عمل جامعه را هدایت کرد و در این مسیر بگیر و ببند آخرین گزینه باشد.
توضیح المسایل موضوعی و نهادی تولید نماییم
استاد علی اکبر رشاد نیز در این همایش، علامه طباطبایی قدس سره را آبروی نظام و حوزه خواند و گفت: این عالم دینی و مفسر بزرگ قرآن کریم از جمله افرادی است که حضور و وجود وی سبب آثار و برکات زیادی در زمینه تفسیر قرآن کریم و حکمت و نظریههای اجتماعی شد.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مطرح کرد: علوم انسانی، فقه دوره مدرنیته است و فقه نیز علوم انسانی قدسی است و علوم انسانی و فقه از جهاتی مختلف با هم تفاوت دارند.
وی با بیان اینکه رقابت سنگین و جدی میان فقه و علوم انسانی در جریان است افزود: ما با اساس علوم انسانی مخالف نیستیم ولی نمیتوان انکار کرد که علوم انسانی موجود رقیب فقه است.
وی با بیان اینکه بین علوم انسانی و فقه یک نوع موازات، توأم با رقابت جدی است مطرح کرد: گفتمان مبتنی بر علوم انسانی مدرن و فقه در تضاد با هم هستند و این رقابت با تحقق پیروزی انقلاب اسلامی در ایران به اوج خود رسید.
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران تصریح کرد: ما در کشوری هستیم که بهنام امام زمانعجل الله تعالی فرجه الشریف و اهلبیت علیهم السلام شناخته میشود و لذا مردم و نظام مبتنی بر مبانی کلامی معرفتی شیعی طراحی شده است.
وی با بیان اینکه باید اعتراف کنیم بسیاری از شئون را به علوم انسانی سکولار سپردیم گفت: کار تولید علم کار مجتهد است و این جز از اصحاب حوزه برنمیآید.
استاد رشاد با بیان اینکه باید در حوزههای مختلف، فقه شیعی بهصورت نظاممند و کاربردی تبیین شود گفت: حوزه علمیه وظیفه سنگین در تبیین فقه شیعی در حوزههای مختلف بهمنظور دستیابی به تمدن اسلامی مبتنی بر فقه شیعی به عهده دارد.
وی گفت: بر مبنای فقه باید نظامسازی کنیم و توضیح المسایل موضوعی و نهادی تولید نماییم.
حجتالاسلام محمد علی اسدی دبیر همایش ملی المیزان و علوم انسانی اسلامی نیز در این همایش گفت: حدود 100 مقاله به دبیرخانه این همایش رسیده که از این تعداد 32 مقاله در ارزیابیها پذیرفته شد و این مقالات در 5 بخش و دو جلد منتشر گردیده که عبارتاند از: المیزان و کلیات آن، المیزان و جامع شناسی، المیزان و سیاست، المیزان و علوم اخلاقی، المیزان و علوم اقتصادی و تاریخ.
